Reflections for the Homily of 27^th Sunday in Ordinary Time (04-10-2026) By Fr. Reon Andrades

सामान्य काळातील सत्ताविसावा रविवार

दिनांक: ०४/१०/२०२६

पहिले वाचन: यशया ५:१-७

दुसरे वाचन: फिलीप्पैकरांस पत्र ४:६-९

शुभवर्तमान: मत्तय २१:३३-४३

प्रस्तावना:

प्रिय बंधूं आणि भगिनींनो, आज आपण सामान्य काळातील २७वा रविवार साजरा करीत आहोत. आजच्या शुभवर्तमानात येशू आपल्याला द्राक्षमळ्याच्या दाखल्यातून एक महत्त्वाचा प्रश्न विचारतो: देवाने आपल्याला जे काही दिले आहे, त्याबद्दल आपण कृतज्ञ आहोत का? देवाने आपल्यावर विश्वास ठेवून जीवन, जबाबदाऱ्या, नाती आणि अनेक देणग्या आपल्या स्वाधीन केल्या आहेत. पण अनेकदा आपण देणाऱ्याला विसरून देणग्यांनाच आपले समजू लागतो. आजचे वचन आपल्याला कृतज्ञता, विश्वासू जीवन आणि देवाने दिलेल्या गोष्टींचा योग्य उपयोग करण्यासाठी आमंत्रित करते.

आजच्या दिवशी आपण असिसीचे संत फ्रान्सिस यांचा सणही साजरा करीत आहोत. संत फ्रान्सिस यांच्या जीवनातून आपणास या कृतज्ञतेचे सुंदर दर्शन घडते. त्यांनी सृष्टीकडे, गरीबांकडे, बंधुभगिनींकडे आणि स्वतःच्या जीवनाकडे देवाच्या देणगी म्हणून पाहिले. त्यांच्यासाठी जीवन म्हणजे स्वतःसाठी मिळवण्याची वस्तू नव्हती, तर देवाने प्रेमाने दिलेली देणगी होती. म्हणूनच त्यांनी साधेपणा, गरिबी, बंधुभाव आणि देवावरील पूर्ण विश्वासाचा मार्ग स्वीकारला.

आजच्या या पवित्र मिस्सामध्ये आपणही आपल्या जीवनातील देणग्यांसाठी देवाचे आभार मानूया आणि संत फ्रान्सिस यांच्या मध्यस्थीने अशी कृपा मागूया की, आपण मालक असल्यासारखे नव्हे, तर देवाच्या देणग्यांचे विश्वासू सेवक म्हणून जीवन जगू.

मनन चिंतन:

आजच्या शुभवर्तमानात येशू द्राक्षमळ्याची एक अतिशय अर्थपूर्ण आणि विचार करायला लावणारा दाखला सांगतो. एका मालकाने द्राक्षमळा लावला, त्याची चांगली काळजी घेतली आणि तो काही शेतकऱ्यांच्या स्वाधीन केला. मालक स्वतः दूर गेला. पीक येण्याची वेळ झाली तेव्हा त्याने आपला हिस्सा घेण्यासाठी सेवकांना पाठवले. पण त्या शेतकऱ्यांनी सेवकांशी वाईट वागणूक केली. काहींना मारले, काहींना ठार केले. शेवटी मालकाने आपल्या मुलालाच पाठवले. पण त्यांनी त्यालाही ठार केले.

आपण सहजपणे प्रश्न विचारतो, त्यांनी असे का केले? त्यांच्याकडे द्राक्षमळा होता, काम होते, उत्पन्न मिळत होते. मग मालकाच्या सेवकांशी आणि शेवटी त्याच्या मुलाशी इतके क्रूरपणे वागण्याची गरज काय होती? खरं पाहिलं तर त्यांच्या मनात एक गोष्ट हळूहळू वाढत गेली होती. त्यांना वाटू लागले की हा द्राक्षमळा आपलाच आहे. ज्याने आपल्यावर विश्वास ठेवून तो सोपवला, त्यालाच ते विसरले. विश्वास मिळाला/मिळवला होता, पण कृतज्ञता हरवली होती.

ही गोष्ट फक्त त्या शेतकऱ्यांची नाही. ती आपल्या जीवनाशीही जोडलेली आहे. अनेक वेळा आपणही आपल्या जीवनाकडे असे पाहू लागतो की, “हे सगळं मी माझ्या कष्टाने मिळवलं आहे.” माझं शिक्षण, माझं काम, माझं घर, माझी प्रतिष्ठा, माझं यश, माझी क्षमता. आपले प्रयत्न नक्कीच आहेत आणि त्यांचे महत्त्वही आहे. पण आपण एक क्षण थांबून विचार केला तर लक्षात येते की, आपल्या प्रयत्नांपेक्षा आधी अनेक गोष्टी आपल्याला मिळालेल्या आहेत. जीवन कोणी दिले? बुद्धी, आरोग्य, कुटुंब, चांगली माणसं, संधी, विश्वास ठेवणारे लोक, आणि सर्वांत महत्त्वाचं म्हणजे देवाची कृपा. आपण जे काही आहोत आणि जे काही आपल्याकडे आहे, त्यात आपला वाटा आहेच, पण त्यामागे देवाची कृपा आणि अनेक लोकांचे योगदानही आहे.

जेव्हा ही गोष्ट आपण विसरतो, तेव्हा मनात कृतज्ञतेच्या जागी हक्काची भावना निर्माण होते. मग आपण म्हणू लागतो, “मला हे मिळायलाच हवं. मला इतरांपेक्षा जास्त मिळायला हवं. माझं महत्त्व इतरांनी मान्य केलंच पाहिजे.” आणि इथूनच समस्या सुरू होते. कारण ज्याला सतत वाटतं की आपल्याला अजून काहीतरी मिळायला हवं, त्याला मिळालेल्या गोष्टींचा आनंद फार काळ टिकत नाही.

मग आपण दुसऱ्यांकडे पाहू लागतो. त्याच्याकडे माझ्यापेक्षा जास्त का? त्याला संधी पण मला का नाही? त्याचे कौतुक का झाले आणि माझे का नाही? दुसऱ्याचे यश आपल्याला आनंद देण्याऐवजी त्रास देऊ लागते. मनात असमाधान वाढते, तक्रारी वाढतात, गैरसमज वाढतात आणि हळूहळू मत्सर जन्माला येतो. मत्सर मनात ठेवला तर तो शांत बसत नाही. तो रागात बदलतो, राग शब्दांत येतो, शब्दांमधून भांडण होते आणि कधी कधी हीच गोष्ट पुढे हिंसेपर्यंत पोहोचते. म्हणून कृतघ्नता ही फक्त “धन्यवाद न म्हणणे” एवढी छोटी गोष्ट नाही. कृतघ्नता मनाची एक अशी अवस्था आहे जिथे माणूस मिळालेल्या चांगल्या गोष्टी पाहणे सोडतो आणि जे मिळाले नाही त्याचाच विचार करत राहतो.

आपण आपल्या घरातसुद्धा हे पाहतो. एखादी व्यक्ती आपल्यासाठी कितीतरी गोष्टी करते, पण एक गोष्ट तिच्याकडून राहून गेली की आपण लगेच नाराज होतो. अनेक वर्षे एखाद्याने आपल्याला साथ दिलेली असते, पण एखाद्या दिवशी त्याच्याकडून आपल्याला अपेक्षित प्रतिसाद मिळाला नाही की आपण सगळे विसरून जातो. कधी कधी एका छोट्याशा “धन्यवाद”ची जागा एका मोठ्या तक्रारीने घेतलेली असते. पण कृतज्ञ मन वेगळं असतं. कृतज्ञ माणसाकडे अडचणी नसतील असे नाही. त्याच्या जीवनातही दुःख, अपयश, समस्या असतात. पण तो त्या सगळ्यांच्या मध्ये मिळालेल्या चांगल्या गोष्टी ओळखतो. तो म्हणतो, “सगळं माझ्या मनासारखं नाही, पण देवाने मला खूप काही दिलं आहे.” ही भावना माणसाला आतून शांत करते.

कधी कधी आपल्याला मोठ्या प्रार्थनेची गरज नसते. फक्त मनापासून म्हटलेले “धन्यवाद, प्रभू” पुरेसे असते. कधी कधी एखाद्या व्यक्तीला दिलेले एक साधे “तुम्ही माझ्यासाठी जे केलेत त्याबद्दल धन्यवाद” हे नात्यातील बराच ताण कमी करू शकते. कारण कृतज्ञता आपल्याला स्वतःभोवती फिरण्यापासून थांबवते आणि आपल्याला इतरांनी दिलेल्या प्रेमाची जाणीव करून देते.

आजच्या शुभवर्तमानातून आपण एवढं लक्षात ठेवूया की, आपण या जीवनाचे मालक नाही, आपण देवाने आपल्यावर विश्वास ठेवून सोपवलेल्या गोष्टींची काळजी घेण्यास सुपूर्त केला आहे. द्राक्षमळा आपल्याला दिला आहे, पण तो आपला नाही. जीवन आपल्याला दिले आहे, पण ते आपल्यामालकीचे नाही. आपल्या हातात असलेल्या प्रत्येक चांगल्या गोष्टीमागे देवाची कृपा आहे.

म्हणून आज आपण स्वतःला एक साधा प्रश्न विचारूया: “मी देवाने आणि इतरांनी माझ्यासाठी केलेल्या चांगल्या गोष्टी अजूनही लक्षात ठेवतो का?” की मला फक्त काय मिळाले नाही, काय कमी आहे आणि दुसऱ्यांकडे काय जास्त आहे, याचाच विचार होत आहे? कदाचित आज आपल्याला कोणाकडे तरी जाऊन फक्त एक शब्द बोलण्याची गरज आहे: “धन्यवाद / आभारी.” कदाचित देवाला सांगण्याची गरज आहे: “प्रभू, माझ्या जीवनात जे काही आहे त्याबद्दल धन्यवाद.” कारण अनेक वेळा आपल्याला वाटतं की शांतता मिळवण्यासाठी मोठ्या गोष्टी बदलायला हव्यात. पण कधी कधी शांततेची सुरुवात एका छोट्याशा “धन्यवाद” पासून होते. आज आपण संत फ्रान्सीस ह्या महान संताचा सण साजरी करत असताना, तो जशी कृतज्ञतेची भावना उदरी घेऊन जगला, संपूर्ण जगाला आपले भाऊ-बहिण, आई मानले तशी भावना आपणास लाभावी म्हणून आपण प्रार्थना करूया. तसेच आपण आज अशी देखील प्रार्थना करूया कि : “प्रभू, मला मिळालेल्या प्रत्येक देणगीबद्दल कृतज्ञ राहायला शिकव. जे माझ्याकडे नाही त्यासाठी सतत तक्रार करण्याऐवजी जे तू मला दिले आहेस ते ओळखण्याची दृष्टी दे. मत्सर, असमाधान आणि रागापासून माझे मन वाचव आणि माझ्या शब्दांनी आणि कृतींनी इतरांच्या जीवनात शांतता निर्माण होऊ दे.”

विश्वासू लोकांच्या प्रार्थना

प्रतिसाद: हे परमेश्वरा दया करून तुझ्या लोकांची प्रार्थना ऐक.

१) आपले पोप महाशय, कार्डिनल, बिशप्स, धर्मगुरू, व्रतस्थ बंधू भगिनी व प्रापंचिक यांना ख्रिस्त सभेची जबाबदारी पार पाडताना चांगले आरोग्य लाभावे व त्यांच्या ईश्वरी सेवा कार्यात त्यांना चांगली फळे उत्पन्न करण्यास प्रभू येशूने प्रेरणा दयावी  म्हणून प्रार्थना करूया.

२) सर्व राजकीय व सामाजिक पुढाऱ्यांनी सर्वसामान्य जनतेच्या हितासाठी सतत झटावे व त्यांच्यामध्ये पवित्र आत्म्याचा स्पर्श होऊन त्यांना चांगले कार्य करण्यास कृपा मिळावी म्हणून प्रार्थना करूया.

३) प्रत्येक कुटुंबात देवाची शांती, प्रेम व दया प्रस्थापित व्हावी. तसेच एकमेकांना समजून घेऊन सहनशील अंतकरणाने कुटुंबात नितीचे आणि धार्मिकतेचे वातावरण निर्माण व्हावे म्हणून प्रार्थना करूया.

४) येथे उपस्थित असलेल्या सर्व भाविकांच्या सामुदायिक व खाजगी गरजा देवाच्या आशीर्वादाने पूर्ण व्हाव्यात व प्रत्येकाला मनशांती व सुख - समाधान मिळावे म्हणून प्रभू चरणी प्रार्थना करूया.

 ५. थोडा वेळ शांत राहून आपण आपल्या इतर विविध गरजांसाठी परमेश्वराकडे प्रार्थना करूया.

Reflections for the Homily of 26^th Sunday in Ordinary Time (27-09-2026) By Fr. Cedrick Dapki

सामान्य काळातील सव्विसावा रविवार

दिनांक: २७/०९/२०२६

पहिले वाचन: यहेज्केल १८:२५-२८

दुसरे वाचन: फिलिप्पिकरांस पत्र २:१-११

शुभवर्तमान: मत्तय २१:२८

प्रस्तावना:

आज आपण सामान्य काळातील सव्विसावा रविवार साजरा करीत आहोत. आजची उपासना आपल्याला, आपण देवाच्या बाजूने आहोत की देवाविरुद्ध, ह्या विषयावर मनन चिंतन करावयास बोलावत आहे. तसेच आपल्या निवडीप्रमाणे आपल्याला त्याचे फळ मिळते असेही उद्देशून सांगत आहे.

पहिल्या वाचनात, संदेष्टा यहेज्केल यहुदी लोकांच्या एका चुकीच्या समजुतीला दुरुस्त करतो. आपल्या पूर्वजांच्या पापांची शिक्षा आपल्याला मिळत आहे असे ते मानत होते. पण यहेज्केल त्यांना सांगतो की, प्रत्येक व्यक्ती हा आपल्या स्वतःच्या पापांसाठी जबाबदार आहे.

दुसरे वाचन संत पौलाच्या फिलिप्पैकरांस पत्रातून घेतले आहे. यातही हेच सांगितले आहे की, देवाच्या इच्छेनुसार जगणे आणि पूर्ण आज्ञाधारकपणे त्याचे अनुसरण करणे हेच खरे महत्त्वाचे आहे. देवाच्या इच्छेनुसार जीवन जगणाऱ्याला त्याचे फळ मिळते.

आजच्या शुभवर्तमानातील दाखल्यातून येशू आपल्याला सांगतो की, केवळ “हो” म्हणणे पुरेसे नाही, तर प्रत्यक्ष कृती करून देवाची इच्छा पूर्ण करणे महत्त्वाचे आहे.

म्हणून, या पवित्र बलिदानामध्ये सहभागी होत असताना, आपण देवावर विश्वास ठेवून, त्याच्या आज्ञांचे पालन करूया आणि आपल्या जीवनातून त्याची इच्छा पूर्ण करण्याचा प्रयत्न करूया.

मनन चिंतन:

“त्याने मरण सोसले, आणि तेही वधस्तंभावरचे मरण सोसले; येथपर्यंत आज्ञापालन करून त्याने स्वतःला लीन केले.”

ऑस्कर वाइल्ड हा प्रसिद्ध लेखक आणि कवी होता. त्याने आपले जीवन सुखात तसेच, पाप आणि अधर्मामध्ये घालवले. तो आपल्या बुद्धिमत्ता, आकर्षक व्यक्तिमत्त्व आणि ऐषआरामी जीवनशैलीसाठी प्रसिद्ध होता. परंतु त्याच्या जीवनात अनैतिकता आणि अंतर्गत संघर्षही होता. जीवनाच्या शेवटी, आजारपणामुळे त्रस्त असताना आणि मृत्यू जवळ आलेला असताना, त्याला देवाची गरज जाणवली. मृत्यूपूर्वी त्याने पवित्र स्नान-संस्कार घेवून ख्रिस्ताला स्वीकारले. आयुष्यभर त्याने श्रद्धेकडे दुर्लक्ष केले होते; पण शेवटी ख्रिस्ताला स्वीकारताच त्याने देवाची दया अनुभवली.

पहिल्या वाचनात यहेज्केल आपल्याला सांगतो की, आपल्या भूतकाळातील चांगले किंवा वाईट जीवन आपले अंतिम भविष्य ठरवत नाही. तर आज आपण देवाला कसा प्रतिसाद देतो, हे अधिक महत्त्वाचे आहे.

आजच्या शुभवर्तमानात येशू आपल्याला एक मोठी आशेची बातमी देतो, ती अशी कि जकातदार, वेश्या आणि समाजाच्या दृष्टीने पापी समजले जाणारे लोक यांनी योहानाचा संदेश ऐकला, त्यावर विश्वास ठेवला आणि पश्चात्ताप केला. त्यांनी आपल्या जीवनात बदल घडवून आणला. त्यांनी योहानाचा बाप्तिस्मा स्वीकारला आणि आपल्या कृतीतून आपल्या मनातील बदल दाखवून दिला व त्यांना देवाचा अनुभव आला.

पण जे लोक स्वतःला धार्मिक आणि चांगले समजत होते, त्यांच्यासाठी ही एक गंभीर चेतावणी होती. ते बाहेरून धार्मिक दिसत होते; पण त्यांच्या मनात कपट होता. त्यांनी देवाचा प्रकाश पाहिला, पण अंधारात राहणे पसंत केले. त्यांनी देवाचा कृपेचा संदेश ऐकला, पण आपल्या अहंकारामुळे तो स्वीकारला नाही. त्यांनी योहानाचे आणि येशूचे सामर्थ्य पाहिले, तरीही त्यांचे मन बदलले नाही.

यातून आपण शिकतो की देव माणसासारखा केवळ बाहेरचे रूप पाहत नाही; तो माणसाचे अंतःकरण पाहतो. देव गर्विष्ठांना विरोध करतो, पण नम्र लोकांवर कृपा करतो.

दुसऱ्या वाचनातूनही आपल्याला एक महत्त्वाचा धडा मिळतो. फिलिप्पी येथील ख्रिस्ती समुदाय चांगला होता, पण त्यांच्यामध्ये मत्सर, हेवा, स्वार्थीपणा आणि स्पर्धामय वृत्ती होती. काही लोकांना महत्त्वाच्या जबाबदाऱ्या हव्या होत्या, जेणेकरून त्यांचे नाव व्हावे, समाजात वाहवा व्हावी, स्थान मिळावे आणि त्यांना इतरांवर अधिकार गाजवता यावा. संत पौल त्यांना अतिशय प्रेमाने सांगतो की, तुमच्यामध्ये वाद किंवा स्पर्धात्मक वृत्ती नसावी; प्रत्येकाने नम्र असावे आणि स्वतःपेक्षा इतरांना महत्त्व द्यावे. यासाठी पौल आपल्यासमोर येशू ख्रिस्ताचे उदाहरण ठेवतो. येशू ख्रिस्त देवाचा पुत्र असूनही त्याने आपले दैवी वैभव बाजूला ठेवले आणि आपल्यासारखा मनुष्य झाला. त्याने स्वतःला नम्र केले आणि शेवटी क्रुसावरच्या मृत्यूपर्यंत आज्ञाधारक राहिला. येशूची ही नम्रता आणि आज्ञाधारकता पित्याने गौरवली. त्याने येशूला मृत्यूपासून उठवले आणि त्याला उंच स्थान दिले. त्यामुळे येशूच्या शिष्यांनीही आपल्या गुरूच्या नम्रतेचे आणि आज्ञाधारकतेचे अनुकरण केले पाहिजे.

आजही आपल्या चर्चमध्ये, ख्रिस्ती समाजात आणि जगात दोन प्रकारची माणसे आपण पाहतो. काही लोक बाप्तिस्म्याच्या वेळी देवाला “हो” म्हणतात; पण नंतर त्यांच्या जीवनातील कृती त्या “हो” च्या विरुद्ध असतात. त्यांच्या शब्दांत “हो” असते, पण त्यांच्या कृतीत अनेक “नाही/नकार” असतात. दुसरीकडे, काही लोकांनी देवाला स्पष्टपणे “नाही” म्हटलेले असते; तरी त्यांच्या दैनंदिन जीवनात ते इतरांवर प्रेम करतात, गरजूंची मदत करतात, इतरांच्या दुःखात सहभागी होतात आणि चांगली कामे करतात. अशा लोकांच्या जीवनातून देवाची इच्छा पूर्ण होताना दिसते.

ऑस्कर वाइल्डच्या जीवनाप्रमाणे, चुकीच्या मार्गावर गेलेली व्यक्तीही शेवटी आपले हृदय देवासाठी उघडू शकते. देव कोणालाही नाकारत नाही. मनापासून पश्चात्ताप करणाऱ्याला तो क्षमा करतो. म्हणून, पित्याची इच्छा कोण पूर्ण करतो, हे केवळ आपण काय बोलतो यावर ठरत नाही, तर आपण काय करतो आणि कोणत्या मनाने करतो यावर ठरते.

आपण त्या शुभवर्तमानातील मुलासारखे होऊ नये, ज्याने “हो” म्हटले, पण प्रत्यक्षात वडिलांचे म्हणणे केले नाही. हे मुख्य याजक आणि शास्त्री अशा अनेक फसव्या लोकांचे जीवन आहे अशी जाणीव येशू आपणास करून देतो. देवाला “हो” म्हणणे आणि त्याच्या इच्छेनुसार जीवन जगणे हेच सर्वात चांगले आहे. पण जर आपल्या भूतकाळात आपण देवाला “हो” म्हटले असूनही त्याच्या इच्छेनुसार जगलो नसू, तर देव आजही आपल्याला पश्चात्ताप करण्यासाठी आणि आपले जीवन बदलण्यासाठी बोलावत आहे. आपण आपली दिशा बदलून देवावर विश्वास ठेवला पाहिजे आणि त्याचे अनुसरण केले पाहिजे. कारण नम्र मनाने देवाकडे येणाऱ्यावर तो दया करतो, त्याला क्षमा करतो आणि त्याच्याशी नाते जोडतो.

संत योहानाच्या पहिल्या पत्रात म्हटले आहे: “माझ्या प्रिय मुलांनो, आपण केवळ शब्दांनी किंवा बोलण्याने प्रेम करू नये, तर कृतीने आणि सत्याने प्रेम करावे.”(१ योहान ३:१८-१९)

म्हणून आज आपण स्वतःला दोन प्रश्न विचारूया: मी खरोखर देवाची इच्छा पूर्ण करीत आहे का? माझे प्रेम केवळ माझ्या शब्दांत आहे की माझ्या कृतीत आणि सत्यातही आहे? आपण केवळ देवाला शब्दाने “हो” म्हणणारे नव्हे, तर आपल्या कृतीतून देवाला “हो” म्हणणारे खरे शिष्य बनूया. आमेन.

विश्वासू लोकांच्या प्रार्थना

प्रतिसाद: प्रभु, आमची प्रार्थना ऐक.

१. आपण पोप लियो चौदावे, सर्व बिशप आणि धर्मगुरु ह्यांनी सर्व ख्रिस्ती भाविकांना येशूच्या मार्गावर आणि त्याच्या शिकवणुकीनुसार विश्वासूपणे चालण्यासाठी मार्गदर्शन करावे व त्यांना प्रेरणा द्यावी म्हणून आपण प्रार्थना करूया.

२. आपल्या ख्रिस्ती कुटुंबात प्रार्थनेचे वातावरण निर्माण व्हावे, घरातील प्रत्येक व्यक्ती आदराने राहावा तसेच सर्व दुराचार दूर होवून त्यांनी ऐक्याचे जीवन जगावे अशी कृपा मिळावी म्हणून आपण प्रार्थना करूया.

३. ज्यांचा देवावरचा विश्वास व भरोसा हरवला आहे. त्यांनी पुन्हा खऱ्या देवाला ओळखावे व त्याच्या जवळ यावे म्हणून आपण प्रार्थना करूया. 

४. जे आजारी आहेत, खाटेला खिळले आहेत, तसेच असहाय्य आजाराने त्रस्त झाले आहेत अशा सर्वांना प्रभूचा तारणदायी स्पर्श व्हावा, ते बरे व्हावेत म्हणून आपण प्रार्थना करूया.

५. थोडावेळ शांत राहून आपल्या वयक्तिक, सामाजिक व कौटुंबिक गरजांसाठी प्रार्थना करूया.