Reflections for the homily for First Sunday in The Season of Lent (22/02/2026) by Br. Oliver Munis

 प्रायश्चित काळातील पहिला रविवार
दिनांक: २२/०२/२०२६
पहिले वाचन:  उत्पती २:७-९; ३:१-७
दुसरे वाचन: रोमकरांस पत्र: ५:१२-१९
शुभवर्तमान:  मत्तय ४:१-११

प्रस्तावना

ख्रिस्ताठायी जमलेल्या माझ्या प्रिय भाविकानो, आज आपण प्रायश्चित काळातील पहिला रविवार साजरा करत आहोत. राखेच्या बुधवारी आपण कपाळावर राख लावली आणि ठरवले की, “मला बदलायचे आहे.” पण बदलणे हे  सोपं नसते. आजची सगळी वाचणे आपल्याला एका शब्दावर विचार करायला लावतात आणि तो शब्द म्हणजे ‘निवड’ (Choice). एकीकडे आपण बघतो, आदम आणि एवा आहेत, ज्यांनी चुकीची निवड केली आणि सर्वकाही गमावले तर दुसरीकडे येशू आहे, जो चाळीस दिवस उपाशी असूनही वाळवंटात ठाम राहिला आणि त्याने सैतानाच्या मोहांना ‘नाही’ म्हटले.

आपल्या आयुष्यातही रोज असे प्रसंग येत असतात. एक रस्ता सोपा असतो (Shortcut) आणि दुसरा रस्ता कष्टाचा पण खरा असतो. तर जेव्हा-जेव्हा आपल्यासमोर ‘मोह’ येतील, तेव्हा आपल्याला ठामपणे त्या मोहांना ‘नाही’ म्हणता आले पाहिजे, ह्यासाठी आजच्या ह्या पवित्र मिस्साबलीदानात आपण येशूकडे कृपा व शक्ती मागूया.

मनन चिंतन

माझ्या प्रिय बंधू-भगिनिंनो, एकदा एक गरुड आकाशात आनंदाने उडत होता. त्याला खाली एक शिकारी दिसला. त्याच्या टोपलीत भरपूर मासे होते. गरुडाला मासे खूप आवडायचे. तो खाली आला आणि म्हणाला, “हे मित्रा, मला एक मासा देशील का?” शिकारी हसला आणि म्हणाला, “हो देईन की! पण फुकट नाही. एका माशाच्या बदल्यात मला तुझे एक पीस (Feather) द्यावे लागेल.” गरुडाने विचार केला, “माझ्या पंखावर हजारो पिसं आहेत. एक दिले तर काय फरक पडणार आहे? आणि त्याबदल्यात मला आयतं जेवण मिळत आहे, शिकार करायचे कष्टतरी वाचतील.” त्याने एक पीस उपटले आणि दिले व तो मासा खाल्ला.

हे रोजचे झाले. “कष्ट नको, फक्त मजा,” असा विचार करून गरुड रोज एक-एक पीस देऊन मासा खाऊ लागला. काही दिवसांनी त्याला परत उंच आकाशात उडावेसे वाटले. त्याने पंख पसरले, पण बघतो तर हे काय? पंखात उडायला पिसेच उरली नव्हती! तो आता गरुड असूनही कोंबडीसारखा जमिनीवरच अडकून पडला होता. त्याचा निर्णय: आळस आणि 'शॉर्टकट' त्याला खूप महाग पडला.

आज प्रायश्चितकाळाचा पहिला रविवार, आपल्याला हेच सांगत आहे: योग्य निर्णय घेणे हे खूप महत्वाचे आहे कारण चुकीचा निर्णय आपल्याला देवापासून तोडतो.

पहिल्या वाचनात आपण पाहिले कि, आदम आणि एवाला देवाने सगळे दिले होते. पण त्यांना एका गोष्टीचा मोह झाला. सैतान त्यांना म्हणाला, अहो, देवाचं ऐकू नका, हे फळ खा, तुम्ही देवासारखे व्हाल. त्यांनी ते ऐकले आणि स्वर्गाचे सुख गमावले. आजही सैतान आपल्याकडे तसाच येतो. तो शिंगे आणि शेपूट घेऊन येत नाही, तो 'सोप्या संधी' (Easy Option) च्या रुपात येतो.

तसेच आजच्या शुभवर्तमानात, आपण ऐकतो, येशू चाळीस दिवस उपाशी होता. अशक्त होता. सैतान त्याला तीन गोष्टी करायला सांगतो, ज्या आजही आपल्यासमोर येतात:

१) भौतिक सुख: सैतान येशूला म्हणाला, ‘तू देवाचा पुत्र आहेस तर ह्या धोंड्याच्या भाकरी व्हाव्यात अशी आज्ञा कर.’

आज आपण, आपल्या शक्ती व सामर्थ्याचा (Power) किंवा कौशल्यांचा (Talents) वापर फक्त स्वतःचा फायदा करण्यासाठी करतो. ऑफिसमध्ये थोडं 'सेटिंग' लावून पैसे कमावणे किंवा परीक्षेत नक्कल (Copy) करून पास होणे. हे म्हणजे दगडाची भाकरी करण्यासारखेच आहे. येशू म्हणतो, नाही! “मनुष्य केवळ भाकरीने नव्हे तर परमेश्वराच्या मुखातून निघणाऱ्या वचनाने (म्हणजेच तत्वावर) जगेल.

२) दिखावेपना (शो-बाजी): सैतान म्हणाला, ‘ तू देवाचा पुत्र आहेस तर खाली उडी टाक, कारण असा शास्त्रलेख आहे कि, तो आपल्या दूतांना तुझ्याविषयी आज्ञा करील, आणि तुझा पाय धोंड्यावर आपटू नये, म्हणून ते तुला हातावर झेलून धरतील.

प्रसिद्ध (Famous) व्हायला काहीही करणे. सोशल मीडियावर लाईक्ससाठी धोकादायक रिल्स बनवणे किंवा लोकांचं लक्ष वेधून घेण्यासाठी खोटे वागणे. येशूने हा 'स्टंट' करायला नकार दिला. येशूने हा दिखाऊपणा नाकारला. देवाची परीक्षा घ्यायची नसते.

३) सत्तेची हाव: सैतान म्हणाला, ‘तू पाया पडून मला नमन करशील तर मी हे सर्वकाही तुला देईन.’

यशासाठी आपल्या मूल्यांशी तडजोड (Compromise) करणे. “थोडे खोटे बोलून जर फायदा होत असेल तर काय बिघडते?" हा विचार इथे येतो. पण येशूने स्पष्ट सांगितले:  ‘परमेश्वर तुझा देव ह्याला नमन कर, व केवळ त्याचीच उपासना कर.’

आपण सर्वजण एका ‘गर्दीच्या वाळवंटात’ राहतो. जेव्हा एखादा तरुण म्हणतो, सगळेच जुगार खेळतात, मी खेळलो तर काय बिघडले? (गरुडाचं एक पीस), जेव्हा एखादा व्यापारी म्हणतो, सगळेच कामचोरपणा करतात. मी केला तर काय झालं? तेव्हा लक्षात ठेवा, आपण त्या गरुडासारखी आपली ‘आध्यात्मिक पिसं’ (Spiritual Feathers) गमावत असतो. सुरुवातीला मासा मिळतो (सुख मिळतं), पण शेवटी आपण उडायची ताकद गमावून बसतो.

प्रायश्चितकाळ म्हणजे फक्त मटण-मच्छी सोडणे नव्हे. तर आपल्यातल्या त्या सवयी शोधणे, ज्या आपल्याला आळशी आणि स्वार्थी बनवत आहेत. या चाळीस दिवसांत एकच ठरवा कि, जे योग्य आहे, तेच मी करेन, मग ते कितीही कठीण असो.

जेव्हा-जेव्हा मनात येईल की “अरे, हे सोपे आहे, हे करून मोकळा होतो,” तेव्हा येशूची आठवण करा. येशूने क्रूसाचा कठीण रस्ता निवडला, पण तोच रस्ता विजयाकडे गेला.

देवाला प्रार्थना करूया कि,
हे प्रभू, मला मोह टाळण्याची आणि योग्य तेच निवडण्याची शक्ती दे, जेणेकरून मी त्या गरुडासारखा जमिनीवर न राहता, तुझ्या कृपेत उंच भरारी घेऊ शकेन.
आमेन.

विश्वासू लोकांच्या प्रार्थना

धर्मगुरू: माझ्या प्रिय बंधू आणि भगिनींनो, येशू ख्रिस्ताने वाळवंटात सैतानाच्या मोहांवर मात करून आपल्याला विजयाचा मार्ग दाखवला आहे. आपल्या आयुष्यातील संघर्षात आपल्यालाही तीच शक्ती मिळावी, म्हणून आपण आपल्या स्वर्गीय पित्याकडे विश्वासाने प्रार्थना करूया.

प्रतिसाद: हे पित्या, आमची प्रार्थना ऐक.

१. आपले परमगुरु पोप लिओ, बिशप्स आणि सर्व धर्मगुरु यांच्यासाठी प्रार्थना करूया कि, या प्रायश्चित काळात त्यांनी आम्हाला सत्याचा मार्ग दाखवावा आणि जेव्हा-जेव्हा जग आम्हाला सोप्या पण चुकीच्या मार्गाचे आकर्षण दाखवेल, तेव्हा त्यांनी आम्हाला ठाम राहण्याची प्रेरणा द्यावी. म्हणून आपण प्रार्थना करूया.

२. मुलांसाठी आणि तरुणांसाठी प्रार्थना करूया कि, सध्याच्या स्पर्धेच्या जगात त्यांना यश मिळवण्यासाठी अनेकदा नक्कल करणे किंवा चुकीचे मार्ग वापरणे याचा मोह होतो. त्यांना येशूचे धैर्य मिळावे, जेणेकरून त्यांनी यशापेक्षा प्रामाणिकपणाला महत्त्व द्यावे आणि स्वतःचे भविष्य उज्वल करावे. म्हणून आपण प्रार्थना करूया.

३. आपल्या देशाच्या आणि समाजाच्या नेत्यांसाठी प्रार्थना करूया कि, सत्तेचा आणि पैशाचा वापर त्यांनी स्वतःच्या स्वार्थासाठी न करता, सामान्य लोकांच्या सेवेसाठी करावा. भ्रष्टाचाराच्या मोहापासून त्यांनी दूर राहावे आणि न्यायाने वागावे. म्हणून आपण प्रार्थना करूया.

४. जे लोक व्यसनाच्या, आळसाच्या किंवा नैराश्याच्या आहारी गेले आहेत, त्यांच्यासाठी प्रार्थना करूया कि जेणेकरून, त्यांनी तात्पुरत्या सुखाच्या मागे न लागता,  त्यांना ह्या संकटातून बाहेर पडण्यासाठी देवाची शक्ती आणि आपल्या समाजाचा आधार मिळावा. म्हणून आपण प्रार्थना करूया.

५. आज येथे जमलेल्या आपल्या सर्वांसाठी प्रार्थना करूया. ह्या प्रायश्चितकाळात आपण फक्त अन्नाचा उपवास न करता, आपल्या रागाचा, अहंकाराचा आणि खोटं बोलण्याच्या सवयीचा उपवास करावा. येशूने जसे सैतानाला ‘नाही’ म्हटले, तसेच आम्हालाही पापाला ठामपणे ‘नाही’ म्हणण्याचे बळ मिळावे. म्हणून आपण प्रार्थना करूया.

६. थोडा वेळ शांत राहून आपण आपल्या सामाजिक, कौटुंबिक व वैयक्तिक हेतूंसाठी प्रार्थना करू या.

धर्मगुरू: हे दयाळू पित्या, तू आमचा आधार आहेस. वाळवंटातील प्रवासात तू येशूला सांभाळलेस, तसेच तू आम्हावरही तुझी कृपादृष्टी ठेव. मोहांच्या वेळी आम्हाला तुझ्या शब्दाचे बळ दे आणि आम्हाला पापापासून दूर ठेव. ही प्रार्थना आम्ही आमचा प्रभू येशू ख्रिस्त याच्याद्वारे करतो. आमेन.

Reflections for the homily for Sixth Sunday in the Ordinary Time (15-02-2026) by Fr. Gilbert Fernandes

सामान्य काळातील सहावा रविवार
दिनांक: १५/०२/२०२६
पहिले वाचन:  बेनसिरा १५:१५-२०
दुसरे वाचन: १ करिंथकरांस २:६-१०
शुभवर्तमान:  मत्तय ५:१७-३७

प्रस्तावना

प्रिय बंधूंनो आणि भगिनींनो, आज आपण सामान्य काळातील सहावा रविवार साजरा करीत आहोत. आजच्या वाचनांतून प्रभू आपल्याला स्वातंत्र्य, निवड आणि अंतःकरणातील निष्ठा यांचे महत्त्व पटवून देतो. पहिल्या वाचनात देव आपल्याला सांगतो की जीवन आणि मृत्यू, चांगले आणि वाईट – हे आपल्या निवडीवर अवलंबून आहे. दुसऱ्या वाचनात संत पौल सांगतो की देवाची खरी बुद्धी मानवी डोळ्यांनी दिसत नाही, ती आत्म्यानेच समजते आणि आजच्या शुभवर्तमानात येशू आपल्याला नियमांचे फक्त पालन न करता अंतःकरणाचे परिवर्तन करण्याचे आवाहन करतो. या पवित्र मिस्सामध्ये सहभागी होताना, आपण आपल्या जीवनातील निवडी प्रभूच्या प्रकाशात पाहूया आणि त्याच्या इच्छेनुसार जगण्याची कृपा मागूया.

मनन चिंतन

एकदा एक तरुण गुरुजींकडे आला आणि म्हणाला, “मी कुणाचे वाईट करत नाही, मी नियम पाळतो, मग माझ्या जीवनात शांती का नाही?” गुरुजींनी त्याला एक कप दिला आणि चहा ओतायला सुरुवात केली. कप भरल्यानंतरही ते ओतत राहिले. तरुण म्हणाला, “गुरुजी, कप भरलाय, अजून ओतलात तर सांडेल!” गुरुजी हसून म्हणाले, “तुझं आयुष्यही असंच आहे. बाहेरून तू सगळं बरोबर करतोस, पण आत राग, द्वेष, मत्सर, वाईट विचारांनी भरलेला आहेस. कप स्वच्छ नसेल, तर चहा चांगला कसा राहील?”

प्रिय बंधूंनो आणि भगिनींनो, आजची वाचने आपल्याला हाच प्रश्न विचारतात – आपले बाह्य जीवन बरोबर आहे, पण अंतःकरणाचं काय?

१. निवडीचा प्रश्न – जीवन की मृत्यू?

पहिल्या वाचनात परमेश्वर स्पष्टपणे सांगतो: “मी तुझ्यासमोर जीवन आणि मृत्यू ठेवले आहेत.”

देव आपल्याला जबरदस्तीने चांगले बनवत नाही. तो आपल्याला स्वातंत्र्य देतो, पण त्याचबरोबर जबाबदारीही देतो. आपण जे निवडतो, त्याचे फळ आपल्यालाच भोगावे लागते. पाप म्हणजे केवळ चुकीचे कृत्य नाही, तर देवाऐवजी स्वतःची इच्छा निवडणे आहे.

२. देवाची बुद्धी – अंतःकरण उघडणारी

संत पौल सांगतो की देवाची बुद्धी ही जगाच्या बुद्धीपेक्षा वेगळी आहे.

जग म्हणते – “जे दिसते तेच खरे.” पण देव म्हणतो – “जे अंतःकरणात घडते ते महत्त्वाचे.” आपण अनेकदा बाहेरून चांगले दिसतो, पण आत राग, मत्सर, द्वेष, अहंकार ठेवतो. देवाला मुखवटे नकोत, त्याला शुद्ध अंतःकरण हवे आहे.

३. येशू – नियमांपेक्षा प्रेमावर भर देतो

शुभवर्तमानात येशू म्हणतो: “मी नियम रद्द करायला नाही, तर पूर्ण करायला आलो आहे.”

येशू म्हणतो – फक्त खून करू नका एवढे पुरेसे नाही, रागही टाळा.

फक्त व्यभिचार करू नका एवढे नाही, वाईट विचारही टाळा.

याचा अर्थ काय?

पाप आधी अंतःकरणात जन्म घेतं, नंतर कृतीत उतरते.

येशू आपल्याला बाह्य धार्मिकतेत अडकू देत नाही, तो आपल्याला अंतःकरणाच्या परिवर्तनाकडे नेतो.

प्रिय बंधूंनो आणि भगिनींनो, आज प्रभू आपल्याला विचारत आहे :

1. मी फक्त नियम पाळतोय का, की देवावर प्रेम करतोय?

2. माझ्या अंतःकरणात राग, द्वेष, मत्सर आहे का?

3. माझ्या निवडी जीवनाकडे नेतात की मृत्यूकडे?

4. आज येशू माझ्याकडून कोणता बदल अपेक्षित करत आहे?

ख्रिस्ती जीवन म्हणजे “किमान नियम पाळणे” नव्हे, तर “जास्तीत जास्त प्रेम करणे.”

या पवित्र मिस्सामध्ये आपण प्रभूकडे ही कृपा मागूया की, तो आपले अंतःकरण बदलो, आपल्या विचारांना शुद्ध करो आणि आपल्याला जीवनाची योग्य निवड करण्याचे सामर्थ्य देवो.

विश्वासू लोकांच्या प्रार्थना:

प्रतिसाद: “हे प्रभो, आमची प्रार्थना ऐक.”

१. ख्रिस्तसभेसाठी: ख्रिस्तसभेने फक्त बाह्य नियमांपुरती न राहता, प्रेम, करुणा आणि अंतःकरणातील शुद्धतेद्वारे जगाला साक्ष द्यावी, यासाठी प्रार्थना करूया.

२. पोप, बिशप, धर्मगुरू आणि धार्मिक जनांसाठी: देवाच्या आत्म्याने त्यांना खरी बुद्धी, धैर्य आणि नम्रता देवो, जेणेकरून ते लोकांना योग्य मार्ग दाखवू शकतील, यासाठी प्रार्थना करूया.

३. आपल्या देशातील नेते आणि सत्ताधाऱ्यांसाठी: त्यांनी स्वतःच्या फायद्याऐवजी सत्य, न्याय आणि जीवनाची निवड करावी, यासाठी प्रार्थना करूया.

४. राग, द्वेष, मत्सर आणि वाईट विचारांनी त्रस्त असलेल्या लोकांसाठी: प्रभू त्यांची अंतःकरणे बरी करो, त्यांना क्षमा करण्याची आणि नवीन सुरुवात करण्याची कृपा देवो, यासाठी प्रार्थना करूया.

५. आपल्या कुटुंबांसाठी आणि समाजासाठी: आपण केवळ नियम पाळणारे नव्हे, तर प्रेमाने जगणारे लोक बनू, आणि आपल्या निवडी जीवनाकडे नेणाऱ्या असू देत, यासाठी प्रार्थना करूया.

६. आजच्या पवित्र मिस्सामध्ये उपस्थित असलेल्या सर्वांसाठी: देवाचे वचन आपल्या अंतःकरणाला स्पर्श करो, आणि येशूप्रमाणे अंतःकरणाच्या शुद्धतेने जगण्याचे सामर्थ्य आपल्याला मिळो, यासाठी प्रार्थना करूया.

७. थोडा वेळ शांत राहून आपण आपल्या सामाजिक, कौटुंबिक व वैयक्तिक हेतूंसाठी प्रार्थना करू या.