Reflections for the homily for Second Sunday in the Season of Lent (01/03/2026) by Fr. Reon Andrades

 प्रायश्चित काळातील दुसरा रविवार
दिनांक: ०१/०३/२०२६
पहिले वाचन:  उत्पती १२:१-४
दुसरे वाचन: २ तीमथी १:८-१०
शुभवर्तमान:  मत्तय १७:१-९

प्रस्तावना

आज आपण उपवासकाळाच्या दुसरा रविवार साजरा करत आहोत. आज परमेश्वर आपणास त्याच्या जवळ बोलावत आहे, त्याच्यावर विश्वास ठेवण्यास आपणास पाचारण करत आहे. परमेश्वराचे ऐकणे आपणास व आपले जीवन परिपूर्ण करण्यास अगत्याचे आहे. परमेश्वराने दाखवलेल्या मार्गावर चालून आपण ह्या प्रायश्चित काळात आपले जीवन सार्वकालिक जीवन मिळवण्यास सार्थक बनवावे म्हणून आज ख्रिस्थसभा आपणास आवाहन करत आहे. आजच्या पहिल्या वाचनात अब्राहाम देवावर विश्वास ठेऊन पुढे चालत आहे. तर दुसऱ्या वाचनात आपणास विश्वासाचे जीवन ऐश-आरामात जगण्यात नव्हे तर दुखत अडी-अडचणी मध्ये देवाशी एकरूप राहणे त्याच्याशी विश्वासू राहणे आपणास सांगितलेले आहे. शुभवर्तमनात येशू पित्याने सोपवलेले मिशन कार्य पुढे नेण्यास शिष्यांचा विश्वास बळकट करत आहे. आपला विश्वास बळकट व्हावा व आपली अध्याध्मिक जीवनात वाढ व्हावी म्हणून ह्या मिस्साबलीदानात आपण प्रार्थना करूया.

मनन चिंतन

माझ्या प्रिय बंधुभगिनीनो, उपवासकाळ हा केवळ काही गोष्टी टाळण्याचा किंवा नियम पाळण्याचा काळ नाही. हा काळ आहे देवाला आपल्या आयुष्यात अधिक खोलवर काम करू देण्याचा. आपण प्रत्येकजण वेगवेगळ्या अवस्थेतून जात आहोत. कुणी थकलेला आहे, कुणी संभ्रमात आहे, कुणी प्रश्नांनी भरलेला आहे. अशा परिस्थितीत आजची वाचने आपल्याशी वैयक्तिकरीत्या बोलतात आणि आपल्याला एकच आमंत्रण देतात की, माझ्यावर विश्वास ठेव, माझे ऐक, आणि पुढे चाल.

आजच्या पहिल्या वाचनात उत्पत्ती या ग्रंथात देव अब्रामला बोलावतो. “तुझा देश, तुझे नातेवाईक आणि तुझे घर सोड आणि मी दाखवीन त्या देशात जा.” देव अब्रामला पुढील सगळे तपशील सांगत नाही. तो नकाशा देत नाही, भविष्य स्पष्ट करत नाही. तो फक्त अब्रामाचा विश्वास मागतो. अब्राम कुठलाही प्रश्न न विचारता देवाने सांगितलेल्या मार्गावर प्रवास सुरु करतो. त्याची श्रद्धा / विश्वास शब्दांत नव्हे तर कृतीत दिसते. उपवासकाळात देव आपल्यालाही तसाच बोलावतो. कधी एखादी चुकीची सवय सोडायला, कधी पापापासून दूर जायला, कधी अंतकरणात वर्षानुवर्षे साठून राहिलेली कटुता किंवा अहंकार सोडायला. जर आपण तिथेच उभे राहिलो त्याच गोष्टी, तेच विचार परत-परत रेंगाळत राहिलो तर बदल आपणात घडत नाही. ज्या प्रमाणे साठलेल्या पाण्यात जंतू पळतात व पाण्याला दुषित बनवतात तसेच आपले आध्यात्मिक जीवन बनत असते. परिवर्तनासाठी पुढे टाकलेले पाऊल आवश्यक असते. जुन्या गोष्टी विसरणे, अपराध करणार्यांना क्षमा करणे व एक नवीन जीवनाकडे वाटचाल करणे आपणास सार्वकालिक व परिपूर्ण जीवनाकडे नेतात.

दुसऱ्या वाचनात संत पौल आपल्याला आठवण करून देतो की ख्रिस्तामागे चालणे नेहमी सोपे नसते. विश्वास म्हणजे आरामदायी जीवनाची हमी नाही. तरीही तो आपल्याला धैर्य देतो कारण आपले तारण आपल्या कर्तृत्वामुळे नव्हे, तर देवाच्या कृपेने आहे. आज अनेकदा आपल्याला वाटते की मी चांगला आहे, तरी मला अडचणी का येतात. उपवासकाळ आपल्याला वास्तव म्हणजेच जीवनातील सत्य शिकवते म्हणजेच, विश्वास म्हणजे अडचणींपासून पळ काढणे नाही, तर अडचणींमध्ये देवावर अधिक खोलवर अवलंबून राहणे आहे.

शुभवर्तमानात आपण येशूचे रुपांतर पाहतो. येशू डोंगरावर तेजोमय होतो त्याचे कपडे व त्याचे शरीर अगदी सूर्याप्रमाणे लखलखतात आणि शिष्यांना त्याचा दिव्य प्रकाश अनुभवायला मिळतो. हा प्रसंग ख्रिस्ताच्या दुख सहनाच्या अगोदर पाहण्यास मिळतो. येशू आधी प्रकाश दाखवतो, जेणेकरून पुढे येणाऱ्या अंधारात शिष्यांचा विश्वास ढळू नये. मरणा अगोदर शिष्यांचा विश्वास बळकट करणे जरुरी होते कारण येशूचे मिशन कार्य त्याच्या मरणा नंतर शिष्यच पुढे नेणार होते. पेत्राला तो क्षण तिथेच थांबवायचा असतो पण येशू खाली उतरतो, कारण जीवन डोंगरावर थांबत नाही. खरे शिष्यत्व खाली उतरून, संघर्षांमध्ये, जबाबदाऱ्यांमध्ये जगायचे असते. त्या क्षणी देवाचा आवाज ऐकू येतो. “हा माझा प्रिय पुत्र आहे. त्याचे ऐका.” उपवासकाळात देव आपल्यालाही हेच सांगतो. इतर सगळे आवाज कमी कर आणि माझ्या पुत्राचे ऐका.

आजची तिन्ही वाचने एकत्र पाहिली तर एकच धागा मिळतो. देव बोलावतो, देव मार्ग दाखवतो, पण परिवर्तन स्वीकारायची तयारी आपल्याला ठेवावी लागते. प्रार्थना, उपवास आणि दानधर्म ही साधने आहेत. ती अंतिम ध्येय नाहीत. अंतिम ध्येय हे आहे की उपवासकाळ संपताना आपणात थोडातरी बदल दिसावा, थोडे अधिक संयमी आपण व्हावेत, थोडे अधिक क्षमाशील, आणि थोडे अधिक देवावर विश्वास ठेवणारे आपण बनावेत.

आज देव आपल्यावर दबाव टाकत नाही. तो शांतपणे बोलावतो. अब्राहामासारखे आपण पुढे जाऊया. शिष्यांसारखे आपण ऐकूया आणि डोंगरावर मिळालेला प्रकाश घेऊन, आपल्या रोजच्या जीवनात खरे परिवर्तन घडवूया. हाच उपवासकाळाचा खरा अर्थ आहे.

विश्वासू लोकांच्या प्रार्थना

प्रतिसाद: हे दयाळू प्रभू, आमची प्रार्थना ऐकून घे.

१. आपण आपले परमगुरु पोप फ्रान्सिस, महागुरु, धर्मगुरु, धर्मभगिनी, धर्मबंधू यांच्यासाठी विशेष प्रार्थना करूया की, प्रभू परमेश्वराची सुवार्ता प्रचाराचे कार्य त्यांनी आनंदाने व धैर्याने करावे व त्यांचा विश्वास नेहमी मजबूत राहावा म्हणून प्रार्थना करूया.

२. आपण सर्व ख्रिस्ती लोकांसाठी विशेष प्रार्थना करूया, त्यांचा विश्वास मजबूत व्हावा व धैर्याने, आनंदाने येशूची सुवार्ता त्यांनी सर्वत्र पसरवावी म्हणून त्यांच्यासाठी विशेष प्रार्थना करूया.

३. आपण सर्वांनी ऐहिक सुखाच्या मागे न लागता, परमेश्वराच्या सानिध्यात थोडा वेळ घालवावा व येशूप्रमाणे आपलेही रूपांतर व्हावे म्हणून आपण प्रार्थना करू या.

४. आपण जे आजारी आहेत, जें दु:खी आहेत, अडचणीत आहेत यांसाठी प्रार्थना करूया, प्रभू येशूने त्यांना स्पर्श करून त्यांना बरे करावे व त्यांना चांगले आरोग्य लाभावे व त्यांच्या अडचणी दूर व्हाव्या म्हणून विशेष प्रार्थना करूया.

५. आपण आपल्या सामाजिक व वैयक्तिक हेतूंसाठी प्रार्थना करूया.

Reflections for the homily for First Sunday in The Season of Lent (22/02/2026) by Br. Oliver Munis

 प्रायश्चित काळातील पहिला रविवार
दिनांक: २२/०२/२०२६
पहिले वाचन:  उत्पती २:७-९; ३:१-७
दुसरे वाचन: रोमकरांस पत्र: ५:१२-१९
शुभवर्तमान:  मत्तय ४:१-११

प्रस्तावना

ख्रिस्ताठायी जमलेल्या माझ्या प्रिय भाविकानो, आज आपण प्रायश्चित काळातील पहिला रविवार साजरा करत आहोत. राखेच्या बुधवारी आपण कपाळावर राख लावली आणि ठरवले की, “मला बदलायचे आहे.” पण बदलणे हे  सोपं नसते. आजची सगळी वाचणे आपल्याला एका शब्दावर विचार करायला लावतात आणि तो शब्द म्हणजे ‘निवड’ (Choice). एकीकडे आपण बघतो, आदम आणि एवा आहेत, ज्यांनी चुकीची निवड केली आणि सर्वकाही गमावले तर दुसरीकडे येशू आहे, जो चाळीस दिवस उपाशी असूनही वाळवंटात ठाम राहिला आणि त्याने सैतानाच्या मोहांना ‘नाही’ म्हटले.

आपल्या आयुष्यातही रोज असे प्रसंग येत असतात. एक रस्ता सोपा असतो (Shortcut) आणि दुसरा रस्ता कष्टाचा पण खरा असतो. तर जेव्हा-जेव्हा आपल्यासमोर ‘मोह’ येतील, तेव्हा आपल्याला ठामपणे त्या मोहांना ‘नाही’ म्हणता आले पाहिजे, ह्यासाठी आजच्या ह्या पवित्र मिस्साबलीदानात आपण येशूकडे कृपा व शक्ती मागूया.

मनन चिंतन

माझ्या प्रिय बंधू-भगिनिंनो, एकदा एक गरुड आकाशात आनंदाने उडत होता. त्याला खाली एक शिकारी दिसला. त्याच्या टोपलीत भरपूर मासे होते. गरुडाला मासे खूप आवडायचे. तो खाली आला आणि म्हणाला, “हे मित्रा, मला एक मासा देशील का?” शिकारी हसला आणि म्हणाला, “हो देईन की! पण फुकट नाही. एका माशाच्या बदल्यात मला तुझे एक पीस (Feather) द्यावे लागेल.” गरुडाने विचार केला, “माझ्या पंखावर हजारो पिसं आहेत. एक दिले तर काय फरक पडणार आहे? आणि त्याबदल्यात मला आयतं जेवण मिळत आहे, शिकार करायचे कष्टतरी वाचतील.” त्याने एक पीस उपटले आणि दिले व तो मासा खाल्ला.

हे रोजचे झाले. “कष्ट नको, फक्त मजा,” असा विचार करून गरुड रोज एक-एक पीस देऊन मासा खाऊ लागला. काही दिवसांनी त्याला परत उंच आकाशात उडावेसे वाटले. त्याने पंख पसरले, पण बघतो तर हे काय? पंखात उडायला पिसेच उरली नव्हती! तो आता गरुड असूनही कोंबडीसारखा जमिनीवरच अडकून पडला होता. त्याचा निर्णय: आळस आणि 'शॉर्टकट' त्याला खूप महाग पडला.

आज प्रायश्चितकाळाचा पहिला रविवार, आपल्याला हेच सांगत आहे: योग्य निर्णय घेणे हे खूप महत्वाचे आहे कारण चुकीचा निर्णय आपल्याला देवापासून तोडतो.

पहिल्या वाचनात आपण पाहिले कि, आदम आणि एवाला देवाने सगळे दिले होते. पण त्यांना एका गोष्टीचा मोह झाला. सैतान त्यांना म्हणाला, अहो, देवाचं ऐकू नका, हे फळ खा, तुम्ही देवासारखे व्हाल. त्यांनी ते ऐकले आणि स्वर्गाचे सुख गमावले. आजही सैतान आपल्याकडे तसाच येतो. तो शिंगे आणि शेपूट घेऊन येत नाही, तो 'सोप्या संधी' (Easy Option) च्या रुपात येतो.

तसेच आजच्या शुभवर्तमानात, आपण ऐकतो, येशू चाळीस दिवस उपाशी होता. अशक्त होता. सैतान त्याला तीन गोष्टी करायला सांगतो, ज्या आजही आपल्यासमोर येतात:

१) भौतिक सुख: सैतान येशूला म्हणाला, ‘तू देवाचा पुत्र आहेस तर ह्या धोंड्याच्या भाकरी व्हाव्यात अशी आज्ञा कर.’

आज आपण, आपल्या शक्ती व सामर्थ्याचा (Power) किंवा कौशल्यांचा (Talents) वापर फक्त स्वतःचा फायदा करण्यासाठी करतो. ऑफिसमध्ये थोडं 'सेटिंग' लावून पैसे कमावणे किंवा परीक्षेत नक्कल (Copy) करून पास होणे. हे म्हणजे दगडाची भाकरी करण्यासारखेच आहे. येशू म्हणतो, नाही! “मनुष्य केवळ भाकरीने नव्हे तर परमेश्वराच्या मुखातून निघणाऱ्या वचनाने (म्हणजेच तत्वावर) जगेल.

२) दिखावेपना (शो-बाजी): सैतान म्हणाला, ‘ तू देवाचा पुत्र आहेस तर खाली उडी टाक, कारण असा शास्त्रलेख आहे कि, तो आपल्या दूतांना तुझ्याविषयी आज्ञा करील, आणि तुझा पाय धोंड्यावर आपटू नये, म्हणून ते तुला हातावर झेलून धरतील.

प्रसिद्ध (Famous) व्हायला काहीही करणे. सोशल मीडियावर लाईक्ससाठी धोकादायक रिल्स बनवणे किंवा लोकांचं लक्ष वेधून घेण्यासाठी खोटे वागणे. येशूने हा 'स्टंट' करायला नकार दिला. येशूने हा दिखाऊपणा नाकारला. देवाची परीक्षा घ्यायची नसते.

३) सत्तेची हाव: सैतान म्हणाला, ‘तू पाया पडून मला नमन करशील तर मी हे सर्वकाही तुला देईन.’

यशासाठी आपल्या मूल्यांशी तडजोड (Compromise) करणे. “थोडे खोटे बोलून जर फायदा होत असेल तर काय बिघडते?" हा विचार इथे येतो. पण येशूने स्पष्ट सांगितले:  ‘परमेश्वर तुझा देव ह्याला नमन कर, व केवळ त्याचीच उपासना कर.’

आपण सर्वजण एका ‘गर्दीच्या वाळवंटात’ राहतो. जेव्हा एखादा तरुण म्हणतो, सगळेच जुगार खेळतात, मी खेळलो तर काय बिघडले? (गरुडाचं एक पीस), जेव्हा एखादा व्यापारी म्हणतो, सगळेच कामचोरपणा करतात. मी केला तर काय झालं? तेव्हा लक्षात ठेवा, आपण त्या गरुडासारखी आपली ‘आध्यात्मिक पिसं’ (Spiritual Feathers) गमावत असतो. सुरुवातीला मासा मिळतो (सुख मिळतं), पण शेवटी आपण उडायची ताकद गमावून बसतो.

प्रायश्चितकाळ म्हणजे फक्त मटण-मच्छी सोडणे नव्हे. तर आपल्यातल्या त्या सवयी शोधणे, ज्या आपल्याला आळशी आणि स्वार्थी बनवत आहेत. या चाळीस दिवसांत एकच ठरवा कि, जे योग्य आहे, तेच मी करेन, मग ते कितीही कठीण असो.

जेव्हा-जेव्हा मनात येईल की “अरे, हे सोपे आहे, हे करून मोकळा होतो,” तेव्हा येशूची आठवण करा. येशूने क्रूसाचा कठीण रस्ता निवडला, पण तोच रस्ता विजयाकडे गेला.

देवाला प्रार्थना करूया कि,
हे प्रभू, मला मोह टाळण्याची आणि योग्य तेच निवडण्याची शक्ती दे, जेणेकरून मी त्या गरुडासारखा जमिनीवर न राहता, तुझ्या कृपेत उंच भरारी घेऊ शकेन.
आमेन.

विश्वासू लोकांच्या प्रार्थना

धर्मगुरू: माझ्या प्रिय बंधू आणि भगिनींनो, येशू ख्रिस्ताने वाळवंटात सैतानाच्या मोहांवर मात करून आपल्याला विजयाचा मार्ग दाखवला आहे. आपल्या आयुष्यातील संघर्षात आपल्यालाही तीच शक्ती मिळावी, म्हणून आपण आपल्या स्वर्गीय पित्याकडे विश्वासाने प्रार्थना करूया.

प्रतिसाद: हे पित्या, आमची प्रार्थना ऐक.

१. आपले परमगुरु पोप लिओ, बिशप्स आणि सर्व धर्मगुरु यांच्यासाठी प्रार्थना करूया कि, या प्रायश्चित काळात त्यांनी आम्हाला सत्याचा मार्ग दाखवावा आणि जेव्हा-जेव्हा जग आम्हाला सोप्या पण चुकीच्या मार्गाचे आकर्षण दाखवेल, तेव्हा त्यांनी आम्हाला ठाम राहण्याची प्रेरणा द्यावी. म्हणून आपण प्रार्थना करूया.

२. मुलांसाठी आणि तरुणांसाठी प्रार्थना करूया कि, सध्याच्या स्पर्धेच्या जगात त्यांना यश मिळवण्यासाठी अनेकदा नक्कल करणे किंवा चुकीचे मार्ग वापरणे याचा मोह होतो. त्यांना येशूचे धैर्य मिळावे, जेणेकरून त्यांनी यशापेक्षा प्रामाणिकपणाला महत्त्व द्यावे आणि स्वतःचे भविष्य उज्वल करावे. म्हणून आपण प्रार्थना करूया.

३. आपल्या देशाच्या आणि समाजाच्या नेत्यांसाठी प्रार्थना करूया कि, सत्तेचा आणि पैशाचा वापर त्यांनी स्वतःच्या स्वार्थासाठी न करता, सामान्य लोकांच्या सेवेसाठी करावा. भ्रष्टाचाराच्या मोहापासून त्यांनी दूर राहावे आणि न्यायाने वागावे. म्हणून आपण प्रार्थना करूया.

४. जे लोक व्यसनाच्या, आळसाच्या किंवा नैराश्याच्या आहारी गेले आहेत, त्यांच्यासाठी प्रार्थना करूया कि जेणेकरून, त्यांनी तात्पुरत्या सुखाच्या मागे न लागता,  त्यांना ह्या संकटातून बाहेर पडण्यासाठी देवाची शक्ती आणि आपल्या समाजाचा आधार मिळावा. म्हणून आपण प्रार्थना करूया.

५. आज येथे जमलेल्या आपल्या सर्वांसाठी प्रार्थना करूया. ह्या प्रायश्चितकाळात आपण फक्त अन्नाचा उपवास न करता, आपल्या रागाचा, अहंकाराचा आणि खोटं बोलण्याच्या सवयीचा उपवास करावा. येशूने जसे सैतानाला ‘नाही’ म्हटले, तसेच आम्हालाही पापाला ठामपणे ‘नाही’ म्हणण्याचे बळ मिळावे. म्हणून आपण प्रार्थना करूया.

६. थोडा वेळ शांत राहून आपण आपल्या सामाजिक, कौटुंबिक व वैयक्तिक हेतूंसाठी प्रार्थना करू या.

धर्मगुरू: हे दयाळू पित्या, तू आमचा आधार आहेस. वाळवंटातील प्रवासात तू येशूला सांभाळलेस, तसेच तू आम्हावरही तुझी कृपादृष्टी ठेव. मोहांच्या वेळी आम्हाला तुझ्या शब्दाचे बळ दे आणि आम्हाला पापापासून दूर ठेव. ही प्रार्थना आम्ही आमचा प्रभू येशू ख्रिस्त याच्याद्वारे करतो. आमेन.