Reflections for the Homily of 21th Sunday in Ordinary Time (23-08-2026) By Br. Oliver Munis
सामान्य काळातील एकविसावा रविवार
प्रस्तावना:
माझ्या प्रिय बंधूंनो आणि भगिनींनो, आज आपण सामन्य काळातील एकविसावा रविवार साजरा करत
आहोत. आपल्या जीवनात आपण रोज अनेक प्रश्न विचारतो. काही प्रश्न साधारण असतात आणि त्यांची
उत्तरे मिळाल्यावर आपण विसरून जातो. पण काही प्रश्न आपल्या संपूर्ण जीवनाची दिशा बदलतात.
आजच्या शुभवर्तमानात येशू आपल्याला असाच एक महत्त्वाचा प्रश्न विचारतो.
येशू विचारतो, “तुमच्या
मते मी कोण आहे?” हा प्रश्न फक्त पेत्रासाठी नव्हता, तर
तो प्रश्न आज आपणासाठीही आहे. येशू माझ्यासाठी कोण आहे? तो
फक्त संकटात आठवणारा देव आहे का? की तो खरोखर
माझ्या जीवनाचा प्रभू आहे?
आजच्या मिस्सामध्ये आपण स्वतःला हा प्रश्न
विचारूया. “येशू माझ्यासाठी कोण आहे?” त्याचं
उत्तर फक्त आपल्या शब्दांत नाही, तर आपल्या
जीवनातून दिसू दे. प्रभूला आपल्या मनात आणि आपल्या जीवनात प्रथम स्थान देण्याची
कृपा आपण त्याच्याकडे मागूया.
मनन चिंतन:
विषय:
प्रश्न जो आयुष्य बदलतो
माझ्या
प्रिय बंधूंनो आणि भगिनींनो, आपण आपल्या दैनंदिन जीवनात अनेक
प्रश्नांची उत्तरे देत असतो. लोकल ट्रेन वेळेवर आहे का? पावसामुळे
रस्त्यावर पुन्हा पाणी साचलं आहे का? आज गुरुजी
आपला गृहपाठ तपासतील का? आज गुरुजी आपली अचानक परीक्षा घेतील का? यांपैकी
बहुतांश प्रश्न अगदी साधे आणि रोजच्या जीवनाशी संबंधित असतात. आपण त्यांची उत्तरे
देतो, आपापल्या कामाला लागतो आणि काही वेळाने
ते प्रश्न विसरूनही जातो.
परंतु
कधीतरी आपल्या आयुष्यात असा एखादा प्रश्न येतो, ज्याचे
उत्तर केवळ त्या क्षणापुरते मर्यादित राहत नाही, तर आपल्या
संपूर्ण आयुष्याची दिशा बदलून टाकतात. उदाहरणार्थ, “तू माझ्याशी
लग्न करशील का?” (Will you marry me?) किंवा, “तुला
धर्मगुरू किंवा धर्मभगिनी होण्याची इच्छा आहे का?” अथवा, “तुझा अभ्यास
पूर्ण केल्यानंतर तुला काय करायचे आहे?” पण आजच्या
शुभवर्तमानात प्रभू येशू आपल्याला मानवी इतिहासातील सर्वांत महत्त्वाचा प्रश्न
विचारतो. हा असा प्रश्न आहे, ज्याचे उत्तर आपल्या जीवनाची दिशा आणि
अर्थच बदलून टाकू शकते.
येशू आपल्या
शिष्यांना फिलीप्पाच्या कैसरीया नावाच्या ठिकाणी घेऊन जातो. आणि तो शिष्यांना
विचारतो, “मनुष्याच्या पुत्राबद्दल लोक काय म्हणून
म्हणतात? तो कोण आहे असं लोकांना वाटतं?” शिष्य लगेच
उत्तरे देतात. “काही जण म्हणतात की तू बाप्तिस्मा करणारा योहान आहेस. इतर काही
म्हणतात की तू एलीया, यिर्मया किंवा संदेष्ट्यांपैकी एक आहेस.”
हा प्रश्न येशू आपल्या शिष्यांकडे वळून
त्यांना विचारतो: “पण तुमच्या (शिष्यांच्या) मते मी कोण आहे?”
हा प्रश्न
केवळ येशूची ओळख जाणून घेण्यासाठी विचारलेला प्रश्न नव्हता. परंतु येशू जणू
प्रत्येक शिष्याला विचारत होता, “तुझ्या जीवनात मी कोण आहे? तू मला कोण
मानतोस? आणि जर मी खरोखर तुझ्यासाठी कोणीतरी
विशेष असेल, तर तुझ्या जीवनात त्याचा काय फरक पडतो?” पेत्र पुढे
येतो आणि म्हणतो, “आपण ख्रिस्त आहात, जिवंत
देवाचे पुत्र आहात.” आणि ह्याच उत्तरानंतर एक अद्भुत गोष्ट घडते. पेत्राने येशू
कोण आहे हे ओळखले आणि येशूने पेत्राला तो स्वतः कोण बनणार आहे, हे दाखवले.
येशू म्हणतो, “शिमोन, तू धन्य
आहेस... तू पेत्र आहेस आणि या खडकावर मी माझी मंडळी रचीन.” “पेत्र” या नावाचा अर्थ
“खडक” असा होतो. म्हणून येशू शिमोनाला “खडक” म्हणतो. पण जरा पेत्राकडे पाहा. त्या
क्षणी तो खरोखर खडकासारखा भक्कम होता का? खरं
सांगायचे झाले तर, कदाचित नाही! कारण पेत्र उतावळा होता. तो
अनेकदा विचार न करता बोलायचा. भावनेच्या भरात निर्णय घ्यायचा. तो कधी धाडसी
दिसायचा, तर कधी लगेच घाबरायचा. आणि जेव्हा येशूला
अटक झाली, तेव्हा पेत्र इतका घाबरला की त्याने
येशूला तीन वेळा नाकारले.
म्हणून त्या वेळी जर इतर शिष्यांना
विचारले असते, “पेत्र कसा आहे?” तर कदाचित
त्यांनी म्हटले असते, “तो अजून स्थिर नाही. त्याच्यावर पूर्ण
विश्वास ठेवता येणार नाही.” खरं तर, पेत्राच्या
त्या वेळच्या स्वभावाकडे पाहता, खडकापेक्षा, चिख्खल
किंवा माती हे नाव कदाचित अधिक योग्य वाटले असते. पण येशूची दृष्टी वेगळी होती.
येशूने पेत्राकडे फक्त तो आज काय आहे म्हणून पाहिले नाही तर येशूला तो देवाच्या
कृपेने उद्या काय बननार हेही दिसत होते.
पेत्र आज डळमळीत होता, पण येशूला
त्याच्यामध्ये भविष्यातील स्थैर्य दिसत होतं. पेत्र आज
घाबरणारा होता, पण येशूला त्याच्यामध्ये भविष्यातील
धैर्य दिसत होतं. पेत्र आज स्वतःच्या शक्तीवर अवलंबून होता, पण येशूला
त्याच्यामध्ये भविष्यात देवाच्या सामर्थ्यावर अवलंबून राहणारा शिष्य दिसत होता.
म्हणून येशू
त्याला म्हणतो, “तू पेत्र (खडक) आहेस” जणू येशू त्याला
सांगत आहे: “पेत्र, तू मला कोण आहे हे ओळखलं आहेस. आता
माझ्या नजरेतून स्वतःला पाहायला शिक. तू आज जसा आहेस, तसाच कायम
राहणार नाहीस. माझी कृपा तुला बदलणार आहे.” आणि खरंच, पुढे
पेत्राच्या जीवनात हेच घडतं. जो पेत्र येशूला नाकारताना घाबरला होता, तोच पुढे
येशूची साक्ष देण्यासाठी धैर्याने उभा राहतो. जो पेत्र एका क्षणी डळमळला होता, तोच पुढे
अनेक ख्रिस्ती लोकांचा आधार बनला. त्याने येशूला नव्याने ओळखले आणि येशूने त्याला
स्वतःला नव्याने ओळखायला शिकवले. बंधूंनो आणि भगिनींनो, कदाचित हीच
गोष्ट आपल्या जीवनातही खरी आहे. आपण येशूला कोण मानतो, हा प्रश्न
आपल्या जीवनाचा केंद्रबिंदू आहे. जर येशू माझ्यासाठी फक्त एक महान व्यक्ती असेल, तर माझे
जीवन एका चागल्याप्रकारे चालेल. जर तो फक्त एक गुरु असेल, तर मी
त्याच्या शिकवणी ऐकेन. पण जर तो खरोखर माझा प्रभू, माझा
तारणारा आणि जिवंत देवाचा पुत्र असेल, तर मग माझे
जीवन त्यानुसार बदलले पाहिजे.
म्हणून आज
आपण स्वतःला दोन प्रश्न विचारूया: “येशू माझ्यासाठी कोण आहे?” आणि, “जर तो खरोखर
माझा प्रभू असेल, तर त्याच्यामुळे माझ्या जीवनात काय
बदलायला हवे?” ह्याच दोन प्रश्नांची प्रामाणिक उत्तरे
कदाचित आपल्या जीवनाची नवी दिशा ठरवू शकतात. देव आपला कमकुवतपणा घेतो आणि त्यावर
आपली मंडळी रचतो. तो पेत्राला स्वर्गाच्या स्वर्गराज्याच्या किल्ल्या देतो. आपल्या
लोकांचे नेतृत्व करण्यासाठी तो या चुका करणाऱ्या, एका सामान्य
कोळ्याची निवड करतो.
बंधू आणि
भगिनींनो, हे शुभवर्तमान म्हणजे फक्त संत
पेत्राच्या इतिहासाचा धडा नाही आहे. ही तुमची आणि माझी गोष्ट आहे. येशू आज तुमच्या
समोर उभा आहे. तो तुमच्या डोळ्यात बघून तुम्हाला अगदी तोच प्रश्न विचारतोय:
“तुमच्या मते मी कोण आहे?”
या
प्रश्नाचं उत्तर आपण आपल्या आई-वडिलांच्या विश्वासावर देऊ शकत नाही. आपले मित्र
काय मानतात, समाज काय म्हणतो किंवा इतर लोक येशूबद्दल
काय विचार करतात, यावरही आपले उत्तर अवलंबून राहू शकत
नाही. आणि हे उत्तर Artificial Intelligence (AI) किंवा ChatGPT देखील आपल्यासाठी
शोधून देऊ शकत नाही. कारण हा केवळ माहितीचा प्रश्न नाही; हा आपल्या
विश्वासाचा आणि आपल्या वैयक्तिक नात्याचा प्रश्न आहे. म्हणून ह्याचे उत्तर
आपल्याला Natural Intelligence ने शोधावे
लागेल. पण त्याहूनही महत्त्वाचे म्हणजे आपल्या मनाने, आपल्या
विश्वासाने आणि येशूसोबतच्या वैयक्तिक नात्याने शोधावे लागेल.
तर आता आपण
स्वताला विचारूया: आपल्यासाठी येशू कोण आहे? तो फक्त
आपल्या घरातल्या भिंतीवर लावलेला एखादा फोटो आहे का? जेव्हा
हॉस्पिटलमध्ये कोणीतरी आजारी असते, किंवा
जेव्हा आपल्याला परीक्षेत पास व्हायचे असते, किंवा जेव्हा
आपण आर्थिक संकटात असतो, तेव्हाच आपण ज्याची प्रार्थना करतो असा
तो एक देव आहे का? की तो खऱ्या अर्थाने तुमच्या जीवनाचा
प्रभू आहे?
मिस्सामध्ये
गीत गाताना आपण केवळ आपल्या ओठांनी येशूच्या प्रश्नाचे उत्तर देत नाही, तर आठवडाभर
आपण जे निर्णय घेतो, त्यातून आपण हे उत्तर देत असतो. आपली
प्रत्येक कृती, आपला प्रत्येक निर्णय हे येशूला दिलेले
उत्तर असतं.
जेव्हा आपला एखादा नातेवाईक तुम्हाला
दुखावतो, पण ओरडण्याऐवजी आपण त्यांना
माफ करणं निवडता, तेव्हा आपण
सांगत असतो,
“येशू, तू माझ्या
कुटुंबाचा प्रभू आहेस.”
जेव्हा आपण एखादे दुकान चालवत असतो किंवा
ऑफिसमध्ये काम करत असतो, आणि आर्थिक नुकसान होत असतानाही आपण
प्रामाणिक रहायचे ठरवतो, तेव्हा आपण सांगत असतो,
“येशू, तूच माझा
पालनकर्ता आहेस.”
जेव्हा आपण एखाद्या गर्दीच्या बसमध्ये
किंवा लोकल ट्रेनमध्ये अडकलेले असता, थकलेले आणि
चिंतेत असता, आणि तरीही आपण आपल्या आजूबाजूच्या
लोकांसाठी शांतपणे प्रार्थना करता,
तेव्हा तुम्ही सांगत असता,
“येशू, तूच माझी
शांती आहेस.”
कदाचित आज
तुम्ही चर्चमध्ये आला असाल तेव्हा तुम्हाला, खडक
बनण्यापूर्वीच्या शिमोनसारखे वाटत असेल. कदाचित तुम्हाला स्वतःला कमकुवत वाटत
असेल. कदाचित तुम्ही एखाद्या वाईट सवयीशी तुम्ही झगडत असाल, किंवा
कुटुंबाचं खूप मोठं टेन्शन तुमच्या डोक्यावर असेल, किंवा तुमचा
विश्वास डळमळीत होत असल्यासारखं तुम्हाला वाटत असेल. तुम्हाला वाटत असेल, “मी आतून
पूर्णपणे तुटलो आहे, देव माझा वापर करू शकत नाही”
पण
पेत्राकडे बघा. तुम्ही परिपूर्ण असावं अशी देवाची अजिबात अपेक्षा नाही. तुम्ही
फक्त प्रामाणिक असावे, एवढीच त्याची इच्छा आहे. तुम्ही फक्त
त्याच्याकडे बघावे आणि म्हणावे, “तू ख्रिस्त आहेस.” जेव्हा तुम्ही तुमचा
थोडासा, कमकुवत विश्वास देवाला देता, तेव्हा तो
तुमच्यामध्ये शक्ती निर्माण करतो. जसे आजच्या स्तोत्रात म्हटले आहे, “जेव्हा मी
धावा केला तो तू त्या दिवशी ऐकला; तू मला हिम्मत दिली, तेव्हा
माझ्या जीवाला सामर्थ्य प्राप्त झाले.”
येशूला आपले
सगळे दोष माहीत आहेत, आणि तरीही तो आपल्यावर मनापासून प्रेम
करतो. तर ह्या आठवड्यासाठी आपल्यासमोर एक आव्हान आहे. उद्या सकाळी, आपण मोबाईल
चेक करण्यापूर्वी, चहा पिण्यापूर्वी आणि कामासाठी घाईघाईने
घराबाहेर पडण्यापूर्वी, फक्त एक मिनिट शांत बसा. कल्पना करा की
येशू आपल्या अगदी समोर उभा आहे. आणि तो आपल्याला विचारतो: “आपल्या मते, आज मी
(येशू) कोण आहे?”
तुमच्या मनातल्या मनात त्याला शांतपणे
उत्तर द्या. आणि मग, या आठवडाभर तुम्ही लोकांशी ज्या पद्धतीने
वागाल, तेच तुमचं खरं उत्तर असेल.
विश्वासू लोकांच्या प्रार्थना
प्रतिसाद: हे प्रभू आमची प्रार्थना ऐक.
१. संत पेत्राच्या विश्वासावर येशूने
आपली पवित्र मंडळी म्हणजेच ख्रिस्तसभा उभारली आहे. आज आपण आपले परमगुरु पोप, सर्व
महाधर्मगुरू आणि धर्मगुरू ह्यांच्यासाठी प्रार्थना करत असताना, देवाने
त्यांना पेत्रासारखा भक्कम विश्वास आणि धैर्य द्यावे. त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली
पूर्ण ख्रिस्तसभेने येशूला आपला खरा तारणहार म्हणून ओळखावे, यासाठी आपण
प्रभूकडे प्रार्थना करूया.
२. येशू आज आपल्यापैकी प्रत्येकाला
विचारत आहे की आपल्या मते तो कोण आहे. येशू फक्त संकटात आठवणारा देव न राहता तो
खऱ्या अर्थाने आपल्या जीवनाचा केंद्रबिंदू बनावा. आपला हा ख्रिस्ती विश्वास केवळ
शब्दांत नाही, तर आपल्या
रोजच्या वागण्यातून आणि निर्णयांतून नेहमी दिसून यावा. येशूवरील आपला हा वैयक्तिक
विश्वास दररोज अधिकाधिक वाढत जावा, यासाठी आपण
प्रभूकडे प्रार्थना करूया.
३. आपल्या कुटुंबांमध्ये अनेकदा मतभेद
होतात आणि एकमेकांची मने दुखावली जातात. अशा वेळी रागावून भांडण्याऐवजी एकमेकांना
मोठ्या मनाने माफ करण्याची शक्ती प्रभूने आपल्याला द्यावी. तसेच येशू खरोखरच
आपल्या घराचा आणि कुटुंबाचा प्रभू आहे, हे आपल्या
वागणुकीने सिद्ध व्हावे. सर्व कुटुंबांमध्ये देवाचे प्रेम आणि एकता नेहमी टिकून
राहावी, यासाठी आपण
प्रभूकडे प्रार्थना करूया.
४. आपण ऑफिसमध्ये किंवा समाजात वावरत असताना जीवनात अनेक कठीण प्रसंग येतात. स्वतःचे आर्थिक नुकसान
होत असले तरीही नेहमी प्रामाणिक राहण्याची हिंमत प्रभूने आपल्याला द्यावी. रोजच्या
धावपळीत, बस किंवा
ट्रेनमधील गर्दीत आपण आपल्या आजूबाजूच्या लोकांसाठी शांतीचे दूत बनावे. आपल्या
प्रत्येक प्रामाणिक कृतीतून येशू आपला पालनकर्ता आहे हे जगाला दिसावे, यासाठी आपण
प्रभूकडे प्रार्थना करूया.
५. आज समाजात अनेक लोक तणावामुळे आणि
वाईट सवयींमुळे आतून पूर्णपणे तुटलेले आहेत. ज्यांना स्वतःमध्ये खूप कमकुवतपणा
वाटतो आणि जे देवापासून दूर गेले आहेत. त्यांना प्रभूने जवळ करावे. देवाने त्यांना
नवी आशा देऊन त्यांच्या जीवनाची नवी दिशा ठरवावी, यासाठी आपण प्रभूकडे प्रार्थना करूया.