Reflections for the homily of The
Commemoration of All the Faithful Departed (All Souls) (02-11-2025) by Br. Oliver
Munis
सर्व मृत भाविकांचा
स्मृतिदिन
दिनांक: २/११/२०२५
पहिले वाचन: इयोब १९: १, २३-२७
दुसरे वाचन: पौलाचे रोमकरांस पत्र ५:
५-११
शुभवर्तमान: योहान ६: ३७-४०
प्रस्तावना
ख्रिस्ताठायी जमलेल्या माझ्या प्रिय भाविकांनो,
आज अखिल ख्रिस्तसभा ‘सर्व मृत भाविंकांचा स्मृतीदिन’, साजरा करत आहे.
मरण हा जीवनाचा शेवट नाही, तर शाश्वत जीवनाची आशा आहे. येशू म्हणतो, “जो माझ्यावर विश्वास ठेवतो, त्याला मी शेवटच्या दिवशी उठवीन.” (योहान
६:४०) हा दिवस आपल्याला आठवण करून देतो की जीवन क्षणभंगुर आहे, पण देवामध्ये आपल्याला कायमची शांती व
आशा मिळते.
आपण आपल्या प्रिय व्यक्तींना गमावले आहे, पण त्यांचे प्रेम आणि आठवणी आजही आपल्यात
जिवंत आहेत आणि जेव्हा आपण त्यांच्यासाठी प्रार्थना करतो, तेव्हा आपणही देवाकडे अधिक जवळ जातो.
आजच्या जगात चिंता, भीती आणि ताण आहे. पण देव आपल्याला सांगतो, “घाबरू नको,
मी
तुझ्याबरोबर आहे.” म्हणूनच, या पवित्र बलिदानात सहभागी होताना, आपण आपल्या जीवनात प्रेम, क्षमा आणि शांततेची बीज पेरूया. कारण आपली
प्रार्थना मृत आत्म्यांसाठी असली तरी ती आपल्याला नव्या आशेचे जीवन देईल.
मनन चिंतन
‘सर्व मृत भाविंकांचा स्मृतीदिन’, हा आपल्या प्रिय मृत भाविकांसाठी
प्रार्थना करण्याचा दिवस आहे. ही परंपरा यहूदी धर्मातून येशूकडे आणि प्रारंभीच्या
ख्रिस्ती समुदायाकडे आली. सातव्या शतकात मठांमध्ये मृत आत्म्यांसाठी प्रार्थना
करण्याची प्रथा सुरू झाली. इ.स. ९९८ मध्ये संत ओदिलो ह्याने आपल्या मठात २
नोव्हेंबर रोजी ‘सर्व मृत आत्म्यांचा’
दिवस साजरा करण्याची प्रथा सुरू केली. नंतर,
सोळाव्या शतकापासून
ही परंपरा संपूर्ण ख्रिस्तसभेत पाळली जाऊ लागली. इ.स. १९१५ मध्ये पोप बेनेडिक्ट
पंधरावे यांनी प्रत्येक धर्मगुरूंना
तीन मिस्सा साजरे करण्यास सांगितले: एक स्वतःच्या हेतूसाठी, दुसरी सर्व मृत विश्वासूंसाठी आणि तिसरी
पोपांच्या हेतूसाठी. ही पवित्र प्रथा आजही चालू आहे.
इयोब १९:२५-२७ आपल्याला आठवण करून देतो: “माझा
उद्धारकर्ता जिवंत आहे; शेवटी तो
पृथ्वीवर उभा राहील.” ही वचने आपल्याला खात्री देतात की, मृत्यू हा शेवट नाही. जरी आपण मरण पावलो, तरीही आपण आपल्या डोळ्यांनी देवाला पाहू. देह सोडल्या नंतरही आपण त्याचा अनुभव घेऊ,
कारण मृत्यू हा देवाला भेटण्याचा मार्ग आहे.
योहान ६: ३७- ४० मध्ये येशू सांगतो“जो माझ्याकडे येतो, त्याला मी त्याला मुळीच घालवून देणार
नाही… त्याला सार्वकालिक जीवन प्राप्त व्हावे; त्याला शेवटच्या दिवशी उठवीन.” ही वाचने आपल्याला आशा देतात की देवाची
दया अनंत आहे. पण स्वर्गात प्रवेश करण्यासाठी आत्म्याचे शुद्ध होणे आवश्यक आहे.
म्हणूनच आपली ख्रिस्तसभा शिकवते की जे “देवाच्या कृपेत मरण पावतात पण अजून
परिपूर्ण शुद्ध नाहीत” श्रद्धावंतांचा ग्रंथ १०३०- १०३२ (CCC #1030-1032) त्यांना शुद्धीस्थानात (Purgatory) शुद्ध केले जाते.
एक वयस्कर बाई दर आठवड्याला दफन भूमीत
आपल्या पतीसाठी फुले आणायची. एकदा एक धर्मगुरू तिला म्हणाले, “फुले सुंदर
आहेत, पण त्यांच्या आत्म्यासाठी अजूनही
मौल्यवान गोष्ट म्हणजे प्रार्थना.”
त्या
दिवसानंतर ती बाई रोज संध्याकाळी खिडकीजवळ बसून देवाला प्रार्थना करायची. ती
आकाशात ताऱ्यांकडे पाहून शांतपणे म्हणायची,
“तू सुखात
असशील ना?” अशा प्रत्येक प्रार्थनेत तिच्या मनाला
शांती मिळायची. कारण आता तिला ठाम विश्वास होता की तिचा
पती देवाजवळ, स्वर्गात सुखाने आहे आणि एक दिवस तीही त्याच्यासोबत तिथे
भेटेल.
फुले कोमेजतात, पण प्रार्थना स्वर्गात उमलते.
संत आगुस्तीन म्हणतात: “माझ्या दफनाची जागा महत्त्वाची नाही, माझ्यासाठी प्रार्थना करा, एवढेच मला हवे.”
जर मी तुम्हाला विचारले, “मृत प्रियजनांसाठी तुम्ही सर्वात चांगलं
काय करू शकता?” तुम्ही काय उत्तर द्याल? अंत्यविधी नीट पार पाडाल? एक सुंदर स्मरणपत्र तयार कराल? त्यांच्याविषयी चांगल्या गोष्टी बोलाल
किंवा त्यांच्या समाधीची सजावट कराल? हे सर्व
योग्य आणि सुंदर आहे, पण त्यांच्यासाठीची
सर्वोत्तम भेट म्हणजे प्रार्थना. कारण ती त्यांना देवाच्या दिशेने नेते. एका धर्मगुरूने त्यांच्या करारामध्ये (testament)
किंवा वसीयतपत्रात
लिहिले, “माझ्याबद्दल बोलू नका; माझ्यासाठी प्रार्थना करा.” जसे आपले पवित्र
शास्त्र म्हणते “त्यामुळे, त्याने मृतांसाठी प्रायश्चित्त केले, जेणेकरून त्यांना त्यांच्या पापांपासून
मुक्त केले जाईल.”(2
मक्काबीज १२:४६) मृतांसाठी प्रार्थना करणे ही पवित्र आणि
शुद्ध गोष्ट आहे.
स्वर्गात सर्वांना जायचे आहे, पण कुणाला पहिला जायचे नाही। कोणीही आधी
मरायला तयार नाही, पण स्वर्गात जाण्याची इच्छा सर्वानांच
आहे। आपल्याला स्वर्ग हवे आहे, ह्यात काही शंका नाही, पण त्याच्यासोबत आपल्या पापाचे शुद्धीकरण
असणे पण तेवढेच महत्वाचे आहे.
देव म्हणतो,
“स्वर्गात
काहीही अपवित्र प्रवेश करू शकत नाही”
(प्रकटीकरण 21:27). म्हणून देव आपल्या प्रेमाच्या आगीने
आत्म्यांना शुद्ध करतो. ही शिक्षा नव्हे, ही दया आहे. संत जॉन पॉल दुसरे म्हणतात,“देवाच्या
राज्यात प्रवेश करण्याआधी आत्म्यातील प्रत्येक दोष शुद्ध व्हावा”.
आपल्या प्रियजनांसाठी मिस्सा अर्पण करणे हा
सर्वात मोठा आध्यात्मिक दान आहे. त्याचबरोबर रोज प्रार्थना करणेही महत्त्वाचे आहे. दानधर्म,
उपवास आणि
क्षमा हे आत्म्यांसाठी उपयोगी ठरतात श्रद्धावंतांचा ग्रंथ १०३२ (CCC #1032). दफन भूमीला भेट देताना फक्त गप्प बसून
नव्हे तर श्रद्धेने प्रार्थना करणे आवश्यक आहे,
आपल्या स्वतःच्या आत्म्याचे शुद्धीकरण करणेही
तितकेच महत्त्वाचे आहे, कारण आपणही एके दिवशी त्या प्रवासावर
जाणार आहोत, त्यामुळे आजपासूनच तयारी करणे गरजेचे
आहे.
माता मरियेची आपल्याला शिकवण अशी आहे की,
आपण पापी लोकांसाठी प्रार्थना करावी. फातिमा मातेचा संदेश असा आहे की, “जगात शांतता मिळवण्यासाठी
आणि पापांच्या शिक्षा टाळण्यासाठी लोकांनी प्रार्थना करावी, प्रायश्चित्त घ्यावे आणि आपले जीवन
बदलावे”. सर्व आत्म्यांचा दिवस म्हणजे प्रेमाची नवी गाठ बांधण्याचा दिवस. मृत्यू
म्हणजे शेवट नाही, तो फक्त एक बदल आहे. आपली प्रार्थना ही
पृथ्वी आणि स्वर्ग यांना जोडणारा सुंदर पूल आहे. “जेव्हा आपण
इतरांसाठी प्रार्थना करतो, तेव्हा
स्वर्ग आपल्यासाठी प्रार्थना करतो.”
तर आज या मिस्साबलिदानात कृपा व शक्ती
मागुया की, “मी फक्त फुले ठेवणार नाही, तर दररोज मृत आत्म्यांसाठी प्रार्थना
करीन.”
आपली प्रार्थना ही कधीही कोमेजत नाही; ती स्वर्गात उमलते.
आणि सर्व प्रियजनांना अनंत शांती मिळो हीच
देवाचरणी प्रार्थना.
विश्वासू लोकांच्या प्रार्थना:
प्रतिसाद: हे ख्रिस्ता
आम्हांला तुझ्यात नवजीवन दे.
१. आपले परमगुरु, महागुरू आणि सर्व धर्मगुरूंना येशू ख्रिस्त हाच खरा मार्ग,
सत्य आणि जीवन आहे, ही शुभवार्ता जगजाहीर करण्यासाठी दैवी-सामर्थ लाभावे म्हणून
आपण प्रार्थना करूया.
२. धर्मगुरु व धर्मभगिनी ह्यांनी लोकांना मृत्यूविषयी योग्य ते मार्गदर्शन
करावे; आपण सर्वांनी
मृत्युच्या भयाने न भिता सार्वकालिक जीवनाच्या मार्गावर चालावे व जीवनाचा पुरेपूर
आनंद घ्यावा, म्हणून आपण प्रार्थना करूया.
३. आपल्या कुटुंबातील प्रियजनांच्या आत्माला प्रभूपरमेश्वराने
स्वर्ग-राज्यात चिरंतर शांती द्यावी म्हणून आपण प्रार्थना करूया.
४. ज्या मृत व्यक्तींसाठी प्रार्थना करण्यासाठी कुणीही नाही व सर्व
शुद्धी-स्थानातील आत्म्यांना परमेश्वराने त्याच्या स्वर्गीय सु:खाचा आनंद द्यावा
म्हणून आपण प्रार्थना करूया.
५. आपण हे ऐहिक जीवन जगत असताना प्रभू येशू ख्रिस्ताच्या सार्वकालिक जीवनावर विश्वास ठेवावा व आपणा सर्वांना एक दिवस चांगले मरण लाभवे म्हणून आपण प्रार्थना करूया.
६. आपल्या वैयक्तिक हेतूंसाठी आपण प्रार्थना करूया.