Reflections for the homily by: Amol Gonsalves.

सामान्य काळातील एकविसावा रविवार

पहिले वाचन:- यशया २२:१९-२३

दुसरे वाचन:- रोमकरांस पत्र ११:३३-३६

शुभवर्तमान:- मत्तय १६:१३-२०

“आपण ख्रिस्त, जिवंत देवाचे पुत्र आहात!”

प्रस्तावना:

     स्वर्गीय पित्याने दिलेले कार्य पूर्ततेस आणण्यासाठी ख्रिस्ताने बारा प्रेषितांची निवड केली. आपल्या शिष्यांना आपण कोण आहोत ह्याची जाणीव आहे की नाही, ह्याविषयी ख्रिस्ताच्या मनात आस्ता होती. आजच्या शुभवर्तमानात आपण पेत्राने ख्रिस्त हा जिवंत देवाचा पुत्र असल्याची दिलेली कबुली ह्याविषयी ऐकतो.

     दुस-या वाचनात संत पौल आपल्यासमोर देवाच्या प्राविण्याचे व वैभवाचे गीत सादर करतो. यशया संदेष्ट्याच्या पुस्तकातून घेतलेल्या पहिल्या वाचनात आपण, ‘राजा हिल्कीया ह्याचा पुत्र एल्याकिम हा आपल्याला दिलेली राज्यसत्ता कशी चालवेल’ ह्याविषयी ऐकतो.

आपण आपल्या जीवनात ख्रिस्ताला कोणत्या प्रकारचे स्थान देतो? व आपण ख्रिस्ताला कोणत्या दुष्टीकोनातून पाहतो? अश्या महत्वपूर्ण प्रश्नावर मनन-चिंतन करण्यास आजची पवित्र उपासना आपल्याला आमंत्रण देत आहे, ह्यासाठी लागणारी शक्ती व सामर्थ्य आपण परमेश्वर देवाकडून ह्या मिस्साबलीदानात मागूया.

सम्यक विवरण:

पहिले वाचन:

परमेश्वर देवाने तारणासाठी निवडलेल्या “इस्राएल” राष्ट्रावर अनेक अशा राजांनी राज्य केले. ह्यातील काही राजे स्वदेशी होते, तर काही राजे परदेशी होते. काही राजे चांगले होते तर काही राजे वाईट होते.

आजच्या पहिल्या वाचनात देखील, यशया संदेष्टा “शेबना” ह्या वरिष्ठ-कारभारी विषयी वृतांत मांडत आहे. अस्शुराचा राजा सन्हेरीब ह्यांचा प्रतिनिधी ख-शाके ह्याच्याबरोबर विचारविनिमय करण्यासाठी यहुद्यांचा राजा हिल्कीयाने जे त्रि-सदस्यीय शिष्यमंडळ पाठवले होते, त्याचा तो प्रमुख होता. “शेबना” हा इजिप्तची बाजू घेणा-या पक्षातील एक नेता होता.

यशायाच्या वृतांतावरून ‘एल्याकिम’ हा शेबनाच्या जागी येणार आहे व आपली सत्ता गाजविणार आहे असे स्पष्ट दिसून येते. यशया अध्याय ३६:३ मध्ये आपल्याला ह्या दोन्ही व्यक्तींचा उल्लेख केल्याचे दिसून येते. येथे एल्याकिमला बढती मिळून तो शेबनाचा वरिष्ठ झाल्याचे दिसून येते. हिल्कीयाचा पुत्र एल्याकिमला बोलावून त्याला जागा व सत्ता बहाल करील व तो यरुशलेमकरांचा व यहुद्यांच्या घराण्याचा पिता होईल असे दिसून येते.

पुढे यशया संदेष्टा “दाविदाच्या घराण्यातील किल्ली” ह्या गोष्टीचा उल्लेख करतो. हा उल्लेख जबाबदारीच्या दृष्टीकोनातून केला गेला आहे. त्याकाळी व आजदेखील ‘किल्ली’ किंवा ‘चावी’ ही एक महत्वाची वस्तू मानली जाते. ‘किल्ली’ ही कमरपट्ट्याला लटकवली जात असे किंवा साखळीला अडकवून खांद्यावर टाकली जात असे. वचन बाविसावे ह्या गोष्टीचे स्पष्टीकरण करते. येथे किल्लीबरोबर देवाने आपल्याला दिलेल्या जबाबदारीवर भर दिला गेला आहे.

यशया संदेष्टा ‘बंद करणे’ किंवा ‘उघडणे’ ह्या शब्दांचा वापर करतो. येथे ह्या शब्दाचा अर्थ “निर्णय घेण्याचा अधिकार असणे” असा होतो. ह्या निर्णयात फेरबदल करण्याचा अधिकार कोणाला नसून तो फक्त राजाला आहे असे नमूद करण्यात आले आहे.

नव्या करारात ख्रिस्ताने पेत्राला व पहिल्या ख्रिस्तीमंडळींना सोपवून दिलेल्या कामगिरीची ही पार्श्वभूमी आहे (मत्तय १६:१९; १८:१८).

दुसरे वाचन:

संत पौलाने रोमकरांस पाठविलेल्या पत्रातून घेतलेल्या आजच्या दुस-या वाचनात आपल्याला देवाच्या चांगुलपणाविषयी, दयेविषयी व ममतेविषयी भास होतो. जरी देव आपल्याहून कितीही पटीने महान, श्रेष्ठ असला व त्याचे मन कितीही अदभूत असले तरी त्याच्या चांगुलपणाचा व दयेचा हात सदोदीत आपल्यावर असतो असे संत पौल आपल्याला येथे कळवून देतो.

मानवाच्या तारणाचा इतिहास जर आपण पडताळून पाहिला तर आपल्याला दिसून येईल की; तारणासाठी निवडलेल्या लोकांनी देवाच्या आज्ञा मोडल्या, ते त्याच्या प्रेमाविरुद्ध गेले. यहूदी लोकांनी तर देवाचा व ख्रिस्ताचा धिक्कार केला. तरीदेखील देवाने मानवावर अखंड प्रीती केली व त्यांच्या तारणासाठी स्वतःच्या पुत्राला खंडणी म्हणून पाठविले.

ह्यास्तव; संत पौल देवाच्या अनंत उपकाराबद्दल, देणगीबद्दल, महान हृदयाबद्दल देवाची स्तुतिगीत गात म्हणतो; “देवाची बुद्धी, ज्ञान व संपत्ती किती प्रचंड आहे. तो जे काही ठरवितो ते मनुष्यांच्या ठरावापेक्षा श्रेष्ठ व अचूक आहे. देवाने आपले मार्ग आम्हांला समजावून सांगितल्याशिवाय आपल्याला कधीच ते समजणार नाहीत”. हे सत्य यशया संदेष्टा सुद्धा चाळीसव्या अध्यायातील तेरा ते चौदा ओवीमध्ये नमूद करतो.

संत पौल पुढे म्हणतो; आपण देवाला काही दिले नाही. मग! आपण देवाकडून लागेल तसे घेऊ शकतो का? तरीदेखील देव सर्व गोष्टींचा उगम आहे. त्याने सर्व काही निर्माण केले आहे व सर्वकाही त्याच्याचठायी आहे. अश्या या थोर देवाला सदोदीत मान, सन्मान व गौरव द्या.

शुभवर्तमान:

आजच्या शुभवर्तमानात आपण पेत्राने ख्रिस्त हा जिवंत देवाचा पुत्र असल्याची दिलेली कबुली ह्याविषयी वृतांत ऐकतो. यहूदी लोकांनी ख्रिस्ताला संपूर्णरीत्या ओळखले नव्हते. त्यांच्या मते त्यांचा “तारणारा” हा एक वैभवशाली, बलवान राजा असेल जो त्यांना राजकीय व धार्मिक स्वातंत्र्य प्राप्त करून देईल व सर्व दुष्ट राजांच्या बंदिवासातून सुटका करील.

आपल्या चांगल्या कार्यामुळे ख्रिस्त प्रेमळ, दयाळू, ममताळू व चांगला आहे, तो थोर व अनेक संदेष्ट्यापैकी तो एक संदेष्टा आहे असे मानले. परंतु! तो सर्वात चांगला आहे. सर्व मानवजातीत श्रेष्ठ व सर्वोच्च संदेष्टा व खुद्द देवाचा परमप्रिय पुत्र आहे असे यहूदी लोकांनी मानले नाही.

त्यामुळे जेव्हा ख्रिस्ताने आपल्या शिष्यांना विचारले; ‘मनुष्याच्या पुत्राला लोक कोण म्हणून ओळखतात?’ त्यावर त्यांनी अनेक प्रकारची उत्तरे दिली. कित्येकजण आपल्याला बाप्तिस्मा करणारा योहान, काही यिर्मया तर कित्येकजण संदेष्ट्यातील कोणी एक असे म्हणून ओळखतात, ह्या उत्तरावरून लोकांना आपली खरी ओळख न झाल्याचे ख्रिस्ताला कळून आले. आपल्या शिष्यांना आपली खरी ओळख झाली आहे की नाही हे पाहण्यासाठी ख्रिस्ताने त्यांना विचारले, “तुम्ही मला कोण म्हणून ओळखता?” तेव्हा पवित्र आत्म्याच्या शक्तीने प्रेरित होऊन पेत्र म्हणाला, “तुम्ही ख्रिस्त, जिवंत देवाचे पुत्र आहात (मत्तय १६:१६-१७)”. देवाने नेमलेला व अभिषेक केलेला याजक, राजा व संदेष्टा आहात. पेत्राने मानवी शक्तीमुळे नव्हे तर स्वर्गीय पित्याच्या प्रेरणादायी आत्म्याच्या सामर्थ्याने उत्तेजित होऊन, ख्रिस्त कोण आहे ह्याची कबुली सर्व मानवजातीला करून दिली. तोच! पेत्र ज्याला खडक म्हणून गणले गेले होते तो पुढे ख्रिस्तसभेचा भक्कम असा आधारस्तंभ व पाया बनला. ज्यावर ख्रिस्ताने आपली संपूर्ण ख्रिस्तसभा उभारली.

पुढे शुभवर्तमानात नमुद केल्याप्रमाणे ‘ख्रिस्ताने पेत्राला स्वर्गाच्या किल्ल्या बहाल केल्या व जे काही पृथ्वीवर बांधले जाईल ते स्वर्गात बांधले जाईल व जे काही पृथ्वीवर मोकळे केले जाईल ते स्वर्गात मोकळे केले जाईल असे अभिवचन दिले’. ह्याचा अर्थ असा होतो की; “ख्रिस्ताने आपल्या राज्याची संपूर्ण जबाबदारी पेत्रावर सोपवली”. ख्रिस्ताला ठाऊक होते की, त्याला ह्या जगातून निघून आपल्या पित्याकडे परतायचे होते. ह्यास्तव; पेत्राला आपल्या राज्याचा उच्चीत अधिकारी बनवून, जगात देवाचे कार्य पुढे चालविण्यासाठी व सुवार्तेची घोषणा जगभर पसरविण्यासाठी ख्रिस्ताने त्याला मानवी मध्यस्थीचा व मदतीचा उगमस्थान बनवले.

शुभवर्तमानाच्या शेवटी आपण पाहतो; ख्रिस्ताने आपली ओळख गुपित ठेवण्यास सांगितले. ह्याचे कारण म्हणजे, ‘ख्रिस्ताच्या प्रकटीकरणाची वेळ अजून आली नव्हती व त्याचे कार्य अजून शिल्लक होते’. मनुष्यांच्या पुत्राने अनेक हाल-अपेष्टा सहन करून क्रुसावर मरावे व मानवजातीचे तारण करावे ह्या सत्य घटनेचा स्विकार करण्यासाठी ख्रिस्ताचे शिष्य अजून तयार नव्हते. त्यामुळे त्यांना गोंधळात न पडता हळुवारपणे सर्व गोष्टींचा त्यांनी स्विकार करावा व सुवार्तेच्या प्रसारासाठी आपले जीवन अर्पण करावे ह्यासाठी ख्रिस्ताने आपली ओळख कोणालाही व कळविण्यास आपल्या शिष्यांस सांगितले.

बोधकथा:

काही वर्षा अगोदर ताबोर रिट्रीट आश्रमामध्ये एक विशिष्ट प्रकारचे शिबीर आयोजित करण्यात आले होते. हे शिबीर तीन दिवसांसाठी भरविण्यात आले होते व ह्या शिबिरासाठी अनेक नामांकित प्रवक्त्यांना बोलविण्यात आले होते. धर्म, जात-पात, संस्था, ठिकाण, रंग ह्यांच्या ह्या शिबिराबद्दल काहीच संबंध नव्हता. श्रीमंत, गरीब सर्वांसाठी हे शिबीर आयोजित करण्यात आले होते.

दुसरे वैशिष्ट म्हणजे; ह्या शिबिरामध्ये अनेक प्रकारचे हिलींग (Healing) सेशन ठेवण्यात आले होते. मानसिक, शारीरिक, वैयक्तिक, मनोविकारांवर हिलींग सेशन योजिले गेले होते. लोकांचा उत्तम प्रतिसाद होता. शिबिराच्या अखेरच्या दिवशी ज्यांनी-ज्यांनी हिलींग अनुभवले असेल व ज्या शक्तीच्या सामर्थ्याने ते अनुभवले असेल त्याविषयी त्यांनी साक्ष द्यायची होती.

पवित्र आत्माच्या प्रेरणेने, सतत प्रार्थनेने व विश्वासाने अनेक लोकांना हिलींगचा अनुभव येत होता. अनेकांची मानसिक, शारीरिक व वैयक्तिक आजारापासून सुटका होत होती. लोकांना नवजीवनाचा अनुभव येत होता. लोक आनंदित होती.

ठरविल्याप्रमाणे शिबिराच्या अखेरच्या दिवशी हिलींग विषयी साक्ष देण्याची वेळ आली होती. अनेकांनी सर्वसंमत, एकमुखी “ख्रिस्ताच्या दैवी शक्तीने आपण हिलींग अनुभवल्याचे मान्य केले”. देवाला धन्यवाद देत व देवाचा महिमा गात प्रवक्ताने लोकांसमोर एक वेगळ्याच प्रकारचा प्रश्न मांडला, “मला मान्य आहे की ख्रिस्ताच्या शक्तीने व पवित्र आत्म्याच्या प्रेरणेने आपण हिलींग अनुभवत आहोत. परंतु! हा ख्रिस्त कोण आहे? त्यांचे आपल्या जीवनात काय स्थान आहे?” हे प्रश्न ऐकून थोडा वेळ त्या हॉलमध्ये थोड्या वेळासाठी शांतता पसरली. सर्वजण थक्क झाले व काय उत्तर द्यावे ह्यावर विचार करू लागले. तेवढ्यातच एका अन्य धर्मीय बांधवाने ज्याने मानसिक हिलींग अनुभवली होती, उद्गारून म्हणाला, “प्रभू येशू ख्रिस्त हा खरा जिवंत देवाचा पुत्र आहे व मानवाच्या उद्धारासाठी व तारणासाठी तो या धरतीवर आला”. त्यांचे आपल्या जीवनात प्रथम स्थान आहे. ख्रिस्तच आपल्या जीवनाचा उगम व अंत आहे. होय! त्या अन्य धर्मीय बांधवाने ख्रिस्ताची खरी ओळख सर्वांपुढे मांडली.

मनन चिंतन:

ख्रिस्त ह्या पृथ्वीवर आपल्या स्वर्गीय पित्याचे राज्य प्रस्थापीत करण्यासाठी अवतरला होता. आपले हे कार्य पूर्ण करण्यासाठी ख्रिस्ताने बारा प्रेषितांची निवड केली. हे प्रेषित वेगवेगळ्या घराण्यातून आले होते. त्यांचे आचार-विचार वेगळे होते, त्यांचे धंदे भिन्न-भिन्न प्रकारचे होते. परंतु! ख्रिस्तासमवेत ते एक होते. एका मनाचे व एका हृदयाचे होते.

त्यातील; एक शिष्य म्हणजे “पेत्र” ज्याने “ख्रिस्त हा खरा कोण आहे”, ह्याविषयी साक्ष दिली. पेत्राचे मुळचे नाव शिमोन होते मात्र त्याला पेत्र किंवा केफास हे टोपण नाव देण्यात आके होते. ह्या नावाच अर्थ ‘खडक’ किंवा ‘शीला’ असा होतो. पेत्र हा गालील प्रांतातील कोळी होता. आंद्रेय त्याचा भाऊ होता. जरी योहान हा येशूचा ‘प्रिय शिष्य’ मानला गेला तरी पेत्र ह्या खडकावर येशूने आपली ख्रिस्तसभा उभारण्याचे ठरविले होते. बारा प्रेषितांमध्ये पेत्राचे स्थान सर्वोच्च आहे.

जब्दीची मुले योहान, याकोब व पेत्र हे येशूच्या आतल्या गोटातले शिष्य होते. फक्त त्यांनाच घेऊन येशू याईराच्या घरी गेला व तेथे त्याने त्याच्या मुलीला जिवंत केले. येशूचे रुपांतर झाले तेव्हादेखील हे तीन शिष्य येशूबरोबर हजर होते. गेथसेमनी बागेच्या आतल्या भागात येशूबरोबर जाणारे सुद्धा फक्त हे तिघे होते. येरुशलेमेत प्रवेश करण्यासाठी खेचर आणायला येशूने पेत्र व योहानाला पाठविले होते. येशूच्या रिकामी कबरेला सर्वप्रथम भेट देण्यासाठी पेत्र पुढे सरसावला होता. येशूच्या पुनरुत्थानानंतर शिष्यांना एकत्र करून त्यांच्या मनातील भयगंड दूर सारून देवाच्या राज्याची सुवार्ता पसरविण्यासाठी शिष्यांना प्रेरित करण्यासाठी पेत्राने सिंहाचा वाटा उचलला होता.

येशूचा जाबजबाब घेतला जात असताना येशू हाच ख्रिस्त देवाचा पुत्र आहे, असे त्याने मोठ्या धैर्याने सांगितले होते. मात्र हे त्याचे धैर्य थोड्याच काळात गळून पडले व त्याने येशूला तीन वेळा नाकारले.

जेव्हा जब्दीचा मुलगा याकोब ह्यास हेरोद अग्रिप्पा पहिला ह्याने अटक करून देहदंडाची शिक्षा दिली, तेव्हा पेत्रालाही अटक झाली होती. मात्र देवदूताने त्याची तुरुंगातून सुटका केली. पहिल्या पेन्टेकॉस्टच्या वेळी त्याने येरुशलेमातील ख्रिस्ती मंडळीला आपला अधिकार उघडपणे दाखवून दिला. त्याने अनेक चमत्कार केले. प्रेषित कार्यासाठी यहुदीया व सिरीयाचा प्रवास केला, यहूदेतर लोकांना सुंता न करता ख्रिस्ती धर्मात घेण्यात यावे, ह्या पौलाच्या मागणीला त्याने पाठिंबा दिला. शेवटी इ.स. ६४ ला रोममध्ये त्याला क्रुसावर उलटे टांगवून मारण्यात आले. त्याची रोममधील कबर अधीकृत असल्याची घोषणा पोपनी १९६८ मध्ये केली.

अश्या ह्या धाडशी व खंभीर पेत्राकडून आपल्याला बरेच काही शिकता येईल. जरी तो जीवनात ख्रिस्ताची खरी ओळख पटवून घेण्यास ब-याचवेळी असमर्थ ठरला तरी देखील त्याने शेवटपर्यंत अथांग परिश्रम करून ख्रिस्ताची खरी ओळख जाणून घेण्यास प्रयत्न केले. त्यामुळे; पेत्राने ख्रिस्ताविषयी दिलेली साक्ष आपल्या ख्रिस्ती विश्वासाचे एक भक्कम उदाहरण बनले आहे.

जेव्हा आपण ख्रिस्त हा जिवंत देवाचा पुत्र आहे असे आपल्या जीवनात स्विकारतो व आपल्या कृतीद्वारे जगापुढे मांडतो. तेव्हा आपण आपल्या ख्रिस्ती-विश्वासात वाढत असतो. परंतु! ब-याचवेळी आपल्या जीवनात आलेल्या दु:खामुळे, संकटांमुळे, गरिबीमुळे, आजारपणामुळे आपला ख्रिस्ती विश्वास डळमळत असतो. देव खरोखर आहे का? तो आपली काळजी घेतो का? ह्या सर्व गोष्टींपासून माझी सुटका होईल का? असे अनेक प्रश्न आपल्याला भेडसावत असतात. कधी-कधी ह्या सर्व गोष्टींमुळे आपण आपल्या विश्वासात खचून जातो. ख्रिस्ताच्या ख-या ओळखीपासून आपण वंचित राहतो. ख्रिस्त माझा तारणारा माझी सुटका करील की नाही ह्या भावनेची खिन्नता आपल्या मनात उगवते. परंतु! आपण जर पेत्रासारखे, “ख्रिस्त हा जिवंत देवाचा पुत्र आहे”, तो माझा तारणारा व माझा आधारस्तंभ आहे, ह्यावर विश्वास ठेवला तर आपले तारण दूर नाही.

यहुदी लोकांच्या ख्रिस्ताविषयी अपेक्षा निराळ्या होत्या. त्यांचे अंदाज निराळे होते. खुद्द शिष्यांचे येशूविषयी आशा-आकांक्षा निराळ्याच होत्या, पण! पेत्राचा अंदाज अचूक होता. अंर्तज्ञानानी प्रेरित होऊन ख्रिस्त कोण आहे ह्याविषयी त्याने साक्ष दिली.

ख्रिस्ताने पेत्राला अधिकार दिले, ते अधिकार सत्ता गाजविण्यासाठी नव्हे तर सेवा करण्यासाठी दिले होते, देवाच्या लेकरांस ख्रिस्तासमवेत एक आणण्यासाठी दिले होते. ख्रिस्ताने अधिकाराबरोबर अनेक जबाबदा-या देखील दिल्या. ज्यांच्या जीवनात येशूचा खरं-खुरा अनुभव येतो तो स्वतःसाठी न राहता दुस-यासाठी आपले आयुष्य खर्चीत करत असतो. पेत्राने देखील ख्रिस्तसभेच्या उभारणीसाठी आपले आयुष्य खर्चीत केले.

आज ख्रिस्तसभा आपल्याला लीन होण्यास बोलावत आहे. मिळालेल्या सत्तेचा व अधिकाराचा वापर दुस-याच्या फायद्यासाठी व चांगुलपाणासाठी करावयास ख्रिस्तसभा पेत्राद्वारे आमंत्रण देत आहे. ह्याचा आपल्याला स्विकार करता यावा, म्हणून आज देवाकडे प्रार्थना करू या.

विश्वासू लोकांच्या प्रार्थना:

प्रतिसाद: हे परमेश्वरा दया कर आणि तुझ्या लोकांची प्रार्थना ऐक.

1. आपले परमगुरुस्वामी, फ्रान्सिस व महागुरुस्वामी यांना त्यांच्या कामात प्रभूचा सतत आधार लाभावा व त्यांच्या नेतृत्वाखाली अखिल ख्रिस्तसभेची प्रगती होत रहावी, म्हणून आपण प्रभूकडे प्रार्थना करूया.
2. संत पेत्राने जसे “ख्रिस्त प्रभू हा ख-या जिवंत देवाचा पुत्र आहे” ह्याविषयी सर्व मानवजातीसमोर साक्ष दिली त्याचप्रमाणे आपणदेखील आपल्या कार्यातून व कृतीतून जगापुढे आपण ख्रिस्ताचे खरे अनुयायी आहोत ह्याची ग्वाही द्यावी, म्हणून आपण प्रभूकडे प्रार्थना करूया.
3. आपल्या देशाचा कारभार सांभाळण्यासाठी जे राज्यकर्ते आपण नेमून दिले आहेत, त्यांना प्रभूचे विशेष मार्गदर्शन लाभावे व त्यांनी सामाजिक बांधिलकीच्या दृष्टीकोनातून जनतेचे प्रश्न सोडवावेत व प्रगतीसाठी झटावे, म्हणून आपण प्रभूकडे प्रार्थना करूया.
4. आजच्या तरुण पिढीला जीवघेण्या स्पर्धेला तोंड द्यावे लागत आहे. प्रसंगी ती निराश होत आहेत, आपल्या विवेकबुद्धीला अनुसरून त्यांनी मार्गक्रमण करीत रहावे, म्हणून आपण प्रभूकडे प्रार्थना करूया.
5. आपल्या वैयक्तिक, कौटुंबिक व सामाजिक हेतूसाठी आपण प्रभूकडे प्रार्थना करूया.                         

Fr. Albert Pegado is a Capuchin Priest belonging to St. Bonaventure Province,Maharashtra. At present he is at Katta, serving as Assistant Novice Master.

सामान्य काळातील विसावा रविवार

दिनांक :१७/०८/२०१४.

पहिले वाचन: यशया ५६:६-७

दुसरे वाचन: रोमकरांस पत्र ११:१३-१५,२९-३२

शुभवर्तमान: मत्तय १५:२१-२८

प्रस्तावना:

आज देऊळमाता सामान्य काळातील विसावा रविवार साजरा करीत आहे. आजची उपासना आपणास देव-प्रेम व आपला विश्वास या विषयावर मनन-चिंतन करण्यास बोलावित आहे. पहिल्या वाचनात देव शब्बाथ दिवस पाळणा-यांना व त्याच्या आज्ञेत राहणा-यांना कसे देणग्यांनी भरत असतो ह्याविषयी सांगत आहे. दुस-या वाचनात संत पौल त्याच्या अधर्मी लोकांमधील मिशनकार्याविषयी सांगत आहे.

शुभवर्तमानात आपण एका कनानी बाईच्या विश्वासामुळे तिची इच्छापूर्ती कशी होते हे पाहतो. देवाच्या ठायी भेदभाव, जातीभेद व वर्णभेद नाही. ह्या पवित्र मिसाबलीदानामध्ये सह्भागी होत असताना आपण सुध्दा आपल्या जीवनात देवाचे प्रेम अनुभवावे व तेच प्रेम आपल्या शब्दाद्वारे व कृतीद्वारे सर्वत्र पसरावे म्हणून विशेष प्रार्थना करूया.

सम्यक विवरण:

पहिले वाचन:

देव सर्व देणग्यांचा दाता आहे. आपल्याला जे काही हवे आहे ते आपण मागण्याअगोदरच देव आपली गरज समजून त्या गोष्टी आपणाला पुरवीत असतो. तो आपला निर्माता आहे आणि आपण त्याची निर्मिती आहोत. निर्मितीच्या गरजा निर्मात्याला ठाऊक असतातच. हेच यशया संदेष्टा आपणाला सांगण्याचा प्रामाणिक प्रयत्न करीत आहे.

दुसरे वाचन:

जगात अजूनही प्रेम, शांती, जिव्हाळा वाढेल हेच प्रमुख ध्येय संत पौल आपल्या मिशन कार्यासाठी वापरीत आहे. प्रेम दिल्याने अजून प्रेम वाढते; दिल्याने मिळत असते. “केल्याने होत आहे आधी केलेची पाहिजे” हा महामंत्र आपण आपल्या मिशनकार्यात वापरला पाहिजे.

शुभवर्तमान:

१.    देवाने मानवाची निर्मिती त्याच्या प्रतिमेप्रमाणे केली. स्त्री आणि पुरुष अशी ती निर्माण केली. देवाने त्याच्या निर्मितीमध्ये कुठलाही भेदभाव किंवा वर्णभेद केला नाही. परंतु आज जर का आपणामध्ये वर्णभेद, जातीभेद किंवा लिंगभेद असेल तर तो केवळ आपल्या मनुष्यप्राण्यामुळेच आणि म्हणूनच त्या भेदभावाकरिता आपण देवाला कुठल्याही प्रकारे दोषी ठरवू नये.

देवाने त्याचे आपणा मानवावरील असलेले प्रेम दाखविण्यासाठी त्याने त्याचा एकुलता एक पुत्र आपल्या तारणासाठी क्रुसावर बळी अर्पण केला. परंतु आपण त्या देवपुत्राच्या त्यागाला विसरलो आहोत. त्याने क्रुसावर उच्चारलेल्या प्रेमाच्या आणि क्षमादानाच्या महामंत्राला आपण विसरलेलो आहोत.

देव प्रेम आहे परंतु प्रेम देव नाही. देवाठायी प्रेम आहे. परंतु ब-याचश्या वेळेला प्रेमाठायी देव असतोच असं नाही. म्हणून ब-याचश्या वेळेला प्रेम आणि देव ह्यांच्यामधील फरक न कळल्यामुळे आपण आपल्या जीवनात चूक करून बसत असतो. जर आपण खरोखर त्या जीवंत देवाची लेकरे असू तर त्याने शिकविलेल्या महामंत्राप्रमाणे आपण आपल्या जीवनात वागण्याचा प्रयत्न करू इतकेच नव्हे तर त्या प्रेमावर विसंबून आपल्या जीवनात त्याचे आचरण करू. जर तो आपला प्रेमळ परमेश्वर आहे आणि आपण त्याची निवडलेली प्रजा आहोत.

२.    शताधिपतीच्या चाकाराचा वृतांत आणि आजच्या शुभवर्तमानातील वृतांत यात अगदी निकटचे साम्य आहे (८:५-१३). हे दोन्ही वृतांत दूर अंतरावरून उच्चारलेल्या आरोग्य वचनाने विश्वासाप्रमाणे घडून आले आणि त्या विश्वासाची कसोटी पाहणारा वांशिक ताणतणात हे दोन्ही मुद्दे यात समान आहेत.

येशूजवळ आलेली स्त्री ही कनानी होती असे सांगून मत्तयने हा मुद्दा अधिक तीव्र केला आहे. जुन्या करारात कनानी लोक इस्र्यायलचे आरंभापासून शत्रू होते.

   ह्या वृतांतात येशूने तिला प्रथम उत्तर दिले नाही (मत्तय १५:२३), कारण आपले कार्य विशेषतः यहुद्यांसाठी आहे हे येशूने येथे स्पष्ट केले (मत्तय १५:२४). येशूच्या ह्या स्पष्टीकरणाद्वारे त्या स्त्रीच्या आशेला जागेला आशा उरली नव्हती, तरीसुद्धा त्या कनानी स्त्रीने चिकाटी सोडली नाही. तिने पुन्हा मदतीची याचना विश्वासाने केली. ह्या याचनेस्तवच तिला अधिक जिव्हारी लागणारे शब्द म्हणजेच पराराष्ट्रीयांची तुलना कुत्र्यांशी केलेली ऐकावी लागली. ही तिच्या विश्वासाची परिक्षा होती आणि तिचा विश्वास त्या कसोटीस पात्र ठरला. म्हणूनच वृतांताच्या शेवटी येशू ख्रिस्त म्हणतो, “बाई, तुमची श्रद्धा दांडगी आहे; तुमची इच्छा पुरी होवो!” (मत्तय १५:२८).

बोधकथा:

१. एकदा एक विमान, विमानतळावरून सुटले, काही ठराविक अंतरावर गेल्यावर त्या विमानाने वेग घेतला. काही काळाच्या प्रवासानंतर विमान आकाशात हेलकावे खाऊ लागले. काही वेळानंतर ते विमान आकाशात गटांगळ्या घालावयास लागले. वैमानिकाला इंजिनामधील बिघाड जाणवला व त्याने प्रवाश्यांना त्या विषयी कल्पना दिली. विमानाच्या इंजिनात बिघाड झाला आहे आणि ते विमान वैमानिकाच्या नियंत्रणा बाहेर गेले आहे. आता आपले विमान अपघाताने खाली कोसळणार तेव्हा आपले प्राण वाचावे म्हणून प्रत्येक व्यक्ती आप-आपल्या पद्धतीने प्रार्थना करू लागली. काही ख्रिस्ती व्यक्ती होत्या त्यांनी रोझरी करायला सुरवात केली.

अश्या परिस्थितीत असतानाच त्या सर्व लोकांनी पाहिले की, विमानातील छोटयाश्या मोकळ्या जागेत एक छोट बाळ खेळत होतं. विमान एवढे हेलकावे खात आहे तरी त्या मुलाला बिलकुल भय वाटत नव्हतं ह्याचं सर्वांना आश्चर्य आणि कुतुहूल वाटले. म्हणून एका व्यक्तीने त्या मुलाला जवळ बोलावून प्रश्न विचारला: विमान हालत आहे, विमान आता जमिनीवर पडणार आणि आपण मृत्युमुखी पडणार ह्याचे तुला भय वाटत नाही का? तेव्हा मुलगा उद्गारला: मला भिती मुळीच वाटत नाही. विमानाच्या इंजिनाला कितीही बिघाड झाला, तरी हे विमान खाली पडणारच नाही. कारण ह्या विमानाचे वैमानिक माझे वडील आहेत. ते मला कधीच इजा पोहचू देणार नाहीत. आपल्या वडिलांवर असलेल्या दांडग्या विश्वासामुळे तो विमानात आपतकालिन परिस्थितीत असताना देखील आनंदाने खेळत होता.

२. एकदा एक व्यक्ती आपल्या मुलीला घेऊन रस्त्याने जात होती. थोडा रस्ता पार केल्यावर रस्त्यामध्ये एक खडतर पुल लागला. तो पुल फार धोकादायक होता. पुल पार करणे म्हणजे जीवन मरणाशी झुंज परंतु तो पुल पार करणे त्यांना गरजेचेच होते. म्हणून वडील आपल्या मुलीला म्हणतात, बेटा, तू माझ्या हाताला घट्ट हात पकडून ठेव म्हणजे तू पडणार नाही. त्यावर मुलगी उद्गारली, माझ्यापेक्षा तुम्हीच माझा हात घट्ट पकडा.

वडिलांनी आश्चर्यचकित होऊन मुलीला विचारले, दोघांमधील फरक काय? मुलगी म्हणाली, ‘बाबा, मी जर तुमचा हात पकडला आणि संकट आले तर भिऊन मी तुमचा हात सोडून देईन. परंतु तुम्ही माझा जर हात पकडला तर कितीही संकटे आली तरी तुम्ही माझा पकडलेला हात सोडणार नाही ह्याची माझ्या मनात तिळमात्र शंका नाही. हा माझा विश्वास आहे.’

मनन चिंतन:

विश्वास हा आशा धरलेल्या गोष्टींविषयीचा भरवसा आणि न दिसणा-या गोष्टींबद्दलची खात्री आहे. मनुष्याला भक्तीचे आकर्षण अधिक आहे परंतु भक्तीचे जे दुसरे अंग आहे ‘कृती’ त्याचे आकर्षण मनुष्याला फार कमी आहे. याला प्रमुख कारण म्हणजे भक्तीमध्ये सुरक्षितता आहे तर कृतीमध्ये साहस व जोखीम आहे म्हणूनच बरीच माणसे कृतीपेक्षा भक्तीमध्ये आपलं मन रमवितात. भक्ती म्हणजे सुरक्षितता व कृती म्हणजे धोका. खर म्हणजे कृती करण्यासाठी साहस याव म्हणून आपण भक्ती करतो परंतु मनुष्याची उडी भक्तीकडून कृतीकडे पडत नाही ही वास्तुस्थिती नाकारता येत नाही.

विश्वास आपणास हेच शिकवित आहे. आपण विश्वास ठेवतो तो फक्त विश्वासू व्यक्तीवर ज्यांच्याकडून आपल्या गरजा पु-या होतील अशा व्यक्तींवर आणि जर त्या गरजा आपल्या पूर्ण झाल्या तर आपण त्या व्यक्तीला विश्वासू म्हणतो. आपला सर्वांचा विश्वासू व्यक्ती सर्वसमर्थ देव आहे कारण तो आपण मागण्याअगोदरच आपल्या गरजा पुरवित असतो. कारण तो आपला कर्ताकरविता देव आणि उत्पन्नकर्ता आहे परंतु त्याला आपण देखील विश्वासू असले पाहिजे. आपल्या जीवनात आपण जे काही मिळविले आहे, कमाविलेले आहे हे सर्व त्याच्यावरील विश्वासामुळेच. हाच दांडगा विश्वास त्या कनानी बाईमध्ये ख्रिस्ताने पाहिला आणि तिच्या विश्वासामुळेच तिची मुलगी बरी झाली. आपल्यामध्ये देवावरील असलेला विश्वास अधिकाधिक वाढवा व आपल्या विश्वासाद्वारे आपण दूर गेलेल्या लोकांना देवाच्या व ख्रिस्तसभेच्या अधिकाधिक जवळ आणावं व देवाच्या व ख्रिस्ताच्या प्रेमात आणि विश्वासात वाढण्यात मदत करावी म्हणून ह्या मिस्सामध्ये प्रार्थना करू या.

विश्वासू लोकांच्या प्रार्थना:

प्रतिसाद: हे प्रभू, आमचा विश्वास वाढव.

1. ख्रिस्तसभेसाठी- हे प्रेमळ पित्या, आमचे पोप, कार्डीनल्स आणि बिशप्स, धर्मगुरू आणि धर्मभगिनी ह्यांना तुझ्या प्रेमात आणि विश्वासाने भर ज्याद्वारे त्यांच्या हातून अखिल ख्रिस्तसभेची सेवा चांगल्या प्रकारे होईल.
2. प्रभू-परमेश्वरा, ज्या ख्रिस्ती कुटुंबामध्ये तुझ्यावरील विश्वास कमी होत चालला आहे. तू आमचा दाता आणि करविता आहे हे मानण्यास कमी पडत आहेत त्यांना तू आशीर्वादित कर आणि तुझ्या विश्वासात आणि प्रेमात दृढ कर.
3. इराकमधील आपल्या ख्रिस्ती बांधवांवर अत्याचार होत आहेत व ते दडपणाखाली आहेत. त्यांना योग्य ते संरक्षण मिळावे व आपला धर्म त्यांना स्वतंत्रपणे पाळता यावा म्हणून आपण प्रार्थना करूया.
4. सर्व आजारी लोक विशेष करून ज्या व्यक्तींना दुर्दम्य आजाराने पछाडलेले आहेत त्यांना तुझी आरोग्यदायी कृपा आणि सामर्थ्य लाभावे आणि त्यांच्या जीवनात प्रेम आणि आनंद पसरावा म्हणून प्रार्थना करूया.
5. आपण आपल्या वैयक्तिक गरजांसाठी प्रार्थना करूया.       

Reflections For Homily by: Botham Patil.

सामान्य काळातील एकोणीसावा रविवार (वियानी संडे)

दिनांक: १०/०८/२०१४

पहिले वाचन: १ राजे: १९:९, ११-१३

दुसरे वाचन: रोमकरांस पत्र: ९:१-५

शुभवर्तमान: मत्तय: १४: २२-३३

“धीर धरा, मी आहे; भिऊ नका”

प्रस्तावना:

ख्रिस्ताठायी जमलेल्या प्रिय भाविकांनो, आज ख्रिस्तसभा सामान्य काळातील एकोणीसावा रविवार तसेच ‘वियानी संडे’ साजरा करीत आहे. ख्रिस्तसभा आपणाला आज आपली भिती नाहीशी करून आपला विश्वास बळकट करण्यासाठी व परमेश्वराच्या सामर्थ्यावर अवलंबून राहण्यासाठी आमंत्रण देत आहे.

आजचे पहिले वाचन राजे च्या पहिल्या पुस्तकातून घेतले आहे. येथे मानवी स्वभाव असलेला एलिया भितीमुळे कसा पळून जातो व देव त्यास दर्शन देऊन पुन्हा त्याच्या जबाबदारीची आठवण करून देऊन त्याला पुन्हा कसा कामगिरीवर पाठवतो ह्याचे वर्णन केले आहे. तर दुस-या वाचनात यहुदी लोकांनी येशूला देवाचा पुत्र म्हणून न स्विकारल्याबद्दल होणारे दु:ख संत पौलाने रोमकरांस पत्र ह्यामध्ये व्यक्त केले आहे. शुभवार्तामानामध्ये येशू कश्याप्रकारे पाण्यावरून चालतो व गरजेत असलेल्या आपल्या शिष्यांस सहाय्य करून त्यांचा विश्वास वाढवतो हे मत्तयने उत्तमरित्या आपल्या समोर मांडले आहे.

आजच्या ह्या मिस्साबलीत सहभागी होत असताना प्रार्थना करूया की हे परमेश्वरा आमची भिती नाहीशी कर व आमचा तुझ्यावरील विश्वास दृढ कर. तसेच आज सर्व धर्मगुरुंसाठी परमेश्वराकडे विनवणी करूया की हे परमेश्वरा त्यांना चांगले आरोग्य दे, येणा-या सर्व संकटांना सामोरे जाण्यास शक्ती व कृपा दे व हे समर्पित जीवन त्यांनी प्रभूची व लोकांची सेवा करण्यात घालवावे, ह्यासाठी त्यांच्यावर आशीर्वाद यावा म्हणून ह्या मिस्साबलीदानात विशेष प्रार्थना करूया.
    

सम्यक विवरण:

पहिले वाचन: १ राजे: १९:९, ११-१३

एलिया प्रवक्ता ईजबेलीच्या भितीमुळे पळून जातो व रानात जाऊन पोहचतो. तेथे प्रभूचा दूत त्याला भाकरीने व पाण्याने तृप्त करतो व चाळीस दिवस व चाळीस रात्रींचा प्रवास करावयास सांगतो. ह्या खडतर प्रवासानंतर एलिया परमेश्वराचा डोंगर होरेब येथे पोहचला. येथे पर्वतावर एलियाच्या परमेश्वराबरोबर झालेल्या भेटीमध्ये दोन समांतर कृती आपणासमोर येतात:

१.      परमेश्वराचा प्रश्न – एलियाची तक्रार

२.      परमेश्वराची आज्ञा – एलियाची संमती

परमेश्वर एलियाला येथे काय करतोस ह्याचा जाब विचारतो. हे सूचित करते की एलिया इथे नसून इसरायलमध्ये हजर असायला हवा होता. परंतु एलिया प्रभूच्या प्रश्नाला सरळ उत्तर न देता लोकांविषयी परमेश्वरासमोर तक्रार मांडतो. त्याची ही ग्वाही ‘आपण प्रवक्ता नसून एक सर्वसामान्य माणूस’ असल्याचे दर्शविते, परंतु परमेश्वर पुन्हा एकदा त्याची जबाबदारी त्याच्यावर सोपविण्यासाठी त्याला आपणासमोर (परमेश्वरासमोर) उभे राहण्यास सांगतो. तद्नंतर पारंपारिक घडणा-या गोष्टीनुसार (धरणीकंप, वारा, अग्नी) देवाचा साक्षात्कार होतो (निर्गम ३:२, १९:१६-१९), परंतु ह्यावेळी परमेश्वर त्यात नव्हता तर शांत आणि मंद वाणीमध्ये परमेश्वर एलीयाबरोबर बोलला आणि लागलेच एलियाने मोशेने झाकलेल्याप्रमाणे आपले तोंड झाकून घेतले (निर्गम ३३:१८-२३).
  

दुसरे वाचन: रोमकरांस पत्र: ९:१-५

निवडलेल्या लोकांनी म्हणजेच इसरायली वंशाने येशूला न स्वीकारल्याने होणारे दु:ख संत पौल येथे व्यक्त करीत आहे. इसरायली लोकांना ख्रिस्ताकडे वळविण्यासाठी जरी त्याला परमेश्वराकडून हद्दपारी स्वीकारावी लागली, तरी तो ह्यासाठी तयार आहे. त्याचे हे दु:ख भावनात्मक किंवा कारुण्यपूर्ण आहे, कारण इसरायली जनता परमेश्वराने निवडलेली व विशेषाधिकार असलेली जनता आहे ह्याचे त्याला भान होते; त्याला झालेला मनस्ताप व्यक्त करताना तो मोशेने केल्याप्रमाणे प्रार्थना करीत आहे (निर्गम ३२:३२).

तुम्ही विशेष अशी निवडलेली देवाची मुले आहात ह्याची आठवण करून देतो (अनुवाद १४:१). देव तुमचा उत्पन्नकर्ता (अनुवाद ३२:६) व तुम्ही त्याची मुले (निर्गम ४:२२) व विशेष प्रकारचा करार केलेले नाते (उत्पत्ती १५:१८) असे असून तुम्ही परमेश्वराचा पुत्र ‘येशू ख्रिस्त’ ह्याला नाकारल्याचे व त्याला ख्रिस्त म्हणून न स्वीकारल्याचे दु:ख व्यक्त करत आहे.
    

शुभवर्तमान: मत्तय: १४: २२-३३

मत्तयमधील १४:२२-३३ हा येशूचा समुद्राच्या पाण्यावरून चालण्याचा उतारा मार्क ६:४५-५२ व योहान ६:१५-२१ मध्ये देखील सापडतो. मत्तयच्या शुभवर्तमानातील १४:२२ म्हणते, ‘येशूने लागलेच शिष्यांस लावून दिले’, हे वाचताना दृश्य काही विचित्रच वाटते, पण जर का योहानलिखीत शुभवर्तमानात दृष्टी टाकली, तर हे येशूने का म्हणून केले ह्याची जाण होते. जेव्हा येशूने पाच हजार लोकांना जेवणाने तृप्त केले तेव्हा लोक बळजबरीने येऊन येशूला आपला राजा करण्याच्या बेतात होते (योहान ६:१५), आणि अश्या ह्या गंभीर परिस्थितीत शिष्यांनी सर्व गोधळ करून लोकांच्या इच्छेला होकार दिला असता कारण ते देखील येशूच्या पृथ्वीतलावरील सत्तेची आतुरतेने वाट पाहत होते, म्हणून येशू त्यांस तारवांत बसून दुसरीकडे जाण्यास लावून देतो आणि ही परिस्थिती स्वतःच सांभाळून नंतर प्रार्थना करावयास डोंगरावर एकांती जातो. येशू ख्रिस्त जरी संपूर्ण दिवस देवाच्या राज्याची घोषणा करत व चमत्कार करत गावोगावी फिरत असला तरीदेखील तो रात्रीच्या वेळी किंवा भेटेल त्या वेळेस आपल्या पित्याबरोबर एकांतात बोलण्याची किंवा प्रार्थना करण्याची संधी घालवत नसे (मार्क १:३५; मत्तय १४:२३, २६:३६-५६; लूक ५:१६, ६:१२, २२:४१-४४).

एकीकडे संपूर्ण रात्रभर येशू आपल्या पित्याबरोबर प्रार्थनेत होता तर दुसरीकडे त्याचे शिष्य बोटीमध्ये समुद्रात उठाणा-या मोठमोठ्या लाटांनी हैराण झाले होते. अश्यावेळी येशू रात्रीच्या चौथ्या प्रहरी समुद्रावरून चालत त्यांच्याकडे येतो. प्राचीन काळात किंवा पुरातन काळात रात्र चार भागांमध्ये वाटली गेली होती: संध्याकाळचे ६ ते ९, ९ ते मध्यरात्रीचे १२, १२ ते सकाळचे ३ व ३ ते ६. येशू चौथ्या प्रहरी म्हणजेच सकाळचे ३ आणि ६ वाजल्यांच्या आत त्यांच्याजवळ येतो. शिष्य मरणाच्या भितीत असतानाच येशू त्यांच्याजवळ येतो परंतु ते येशूला न ओळखता ‘भूत’ आहे म्हणून अधिकच भयभीत होतात. भितीमुळे येशूने वादळ शांत केलेला चमत्कार (मत्तय ८:२३-२६) ह्याचादेखील त्यांना विसर पडतो परंतु येशू त्यांना सहारा देत म्हणतो, “धीर धरा, मी आहे, भिऊ नका” (मत्तय १४:२७) असे म्हणून येशू अप्रत्यक्षरित्या निर्गमच्या पुस्तकात ३:१४ मध्ये “मी आहे” असे परमेश्वराने मोशेला वापरलेल्या शब्दांची पुनरावृत्ती करतो, ह्याचा अर्थ असा की ‘परमेश्वर तुमच्या बरोबर आहे, तुम्ही भिऊ नका’.

येशूचे हे उद्गार संपता-न-संपताच पेत्राने लागलेच विचारले, ‘प्रभुजी, आपण असाल तर पाण्यावरून आपणाकडे येण्यास मला सांगा’ (मत्तय ४:२८). हे बोलणे काही पेत्रासाठी नवीन नव्हते. शुभवर्तमानामध्ये वेगवेगळ्या ठिकाणी उदाहरणार्थ मत्तय १६:१६, १७:२४-२७, २६:३३-३५, योहान ६:६८ आणि अनेक अश्या ठिकाणी पेत्र शिष्यांच्या वतीने येशूबरोबर किंवा इतरांबरोबर बोलत असे. येथेदेखील तेच कृत्य पेत्र पुन्हा एकदा करतो. येशू त्याला नाही म्हणत नाही तर ह्या अनैसर्गिक कृत्यात सामील होण्यास आवाहन किंवा पाचारण करतो परंतु थोडा वेळ चालल्यानंतर त्याच्या अविश्वासामुळे व भितीमुळे तो पाण्यात पडून बुडू लागला. येशूने त्याला पाण्यात बुडू दिले नाही तर आपला हात पुढे करून त्याला वाचविले आणि त्याचा व शिष्यांचा अल्पविश्वास दूर करून विश्वास दृढ केला व लागलेच शिष्य त्याच्या पाया पडून ‘आपण खरोखर देवाचे पुत्र आहात’ म्हणून त्याची आराधना करू लागले.   

       

बोधकथा:

१.    मॅक्सी नावाचा गृहस्त विक्रेता म्हणून एका पुस्तकाच्या कंपनीत कामाला लागला. त्याला आपल्या ह्या कामाची पुरेपूर जाणीव होती परंतु आटोकाट प्रयत्न करूनदेखील तो पुस्तकांचा जास्त खप करू शकत नव्हता. जसे दिवस सरकले, तसतसा पुस्तकांचा खप न झाल्यामुळे त्याची भीती वाढत गेली. एके दिवशी तर मॅनेजरने त्याला दम भरला की जर तू अपेक्षेइतकी पुस्तके विकली नाहीस तर तुला नोकरीवरून काढण्यात येईल. त्याची पत्नीदेखील त्याच्याकडे तक्रार करू लागली की ‘ती पैश्याअभावी कुटुंब चालवू शकत नाही व पदरी असलेल्या मुलांची काळजी घेऊ शकत नाही’.

एके दिवशी ह्याच विक्रीच्या कामासाठी मॅक्सी बाहेर गेला असताना त्याच्याकडे हॉटेलचे बिल भरण्यासाठी व घरी परतण्यासाठी काहीच पैसे नव्हते. अश्यावेळी हॉटेलच्या खोलीत संकटाच्या अंधारात गुरफटलेला असताना व कोणाचीच साथ नसल्यामुळे तो सरतेशेवटी प्रभूकडे फिरला. त्याने प्रार्थना करावयास सुरवात केली. प्रभूने त्याला समज, मार्गदर्शन व सहाय्य द्यावे म्हणून त्याने प्रार्थना केली. त्याच क्षणी खोलीच्या एका फळीवर असलेल्या पवित्र शास्त्रावर त्याची नजर पडली, त्याने ते उघडून परमेश्वराकडे कळकळीने प्रार्थना करावयास सुरवात केली. पवित्र शास्त्र वाचत असताना प्रभू येशूच्या मत्तयलिखीत शुभवर्तमानातील खालील शब्दांवर त्याची नजर पडली, “ह्यास्तव, काय खावे, काय प्यावे, काय पांघरावे असे म्हणून चिंता करत बसू नका. कारण ही सर्व मिळवण्याची धडपड परराष्ट्रींय लोक करीत असतात. तुम्हांला ह्या सर्व गोष्टींची गरज आहे हे तुमचा स्वर्गीय पिता जाणून आहे. तर तुम्ही पहिल्याने त्याचे राज्य व त्याचे नीतिमत्व मिळविण्यास झटा म्हणजे त्याच्याबरोबर ह्याही सर्व गोष्टी तुम्हांला मिळतील” (मत्तय ६:३१-३३).  

ह्या शब्दांवर त्याने सखोल मनन-चिंतन केले व कळकळीची प्रार्थना केली आणि काय चमत्कार!!! त्याच्या सर्व चिंता दूर झाल्या, त्याच्या मनावरचे दडपण कमी झाल्याचे त्याने अनुभवले, त्याची भीती नाहीशी होऊन त्याला हिंमत मिळाली कारण त्या क्षणी प्रभू आपल्याबरोबर आहे ह्यावर त्याने विश्वास ठेवला व त्याचा त्याने अनुभव घेतला. त्या रात्री त्याला कित्तेक दिवसानंतर निवांत झोप लागली. दुस-या दिवशी सकाळी लवकर उठून व चांगले कपडे करून तो पुस्तकांची विक्री करण्यास दारोदारी फिरला आणि काय आश्चर्य जी पुस्तके तो कित्येक आठवड्यात विकू शकला नव्हता ती त्याने काही दिवसात विकून टाकली.

२.    एकदा एक जोडपे आपल्या तीन महिन्यांच्या नवजात बाळाला घेऊन सणासाठी जात होते. तेथे पोहचण्यासाठी त्यांना तरीतून (बोटीतून) जावे लागे. सणाला जाण्यासाठी लोकांची अफाट गर्दी होती आणि ह्याच गर्दीत ह्या जोडप्यालादेखील बोटीच्या कडेला जागा मिळाली. बोट एकीकडून दुसरीकडे जात असताना गर्दीमुळे त्या बाळाच्या वडिलांना जोराचा धक्का बसला व आपल्या बाळाबरोबर तो पाण्यात पडला. हे बघून त्याच्या बायकोने जोरजोरात रडणे सुरु केले. तेवढ्यात बाजूच्या सर्व लोकांनी तिला धीर देत म्हटले, “भिऊ नकोस, परमेश्वर आपल्या बरोबर आहे, त्या दोघांना काहीच होणार नाही”, आणि लागलेच त्यांनी बोटीवरील दोर फेकून त्या दोघांना वर खेचले व दोघांचे प्राण वाचवले. (टीप: माझ्या स्वतःच्या जीवनात घडलेली ही सत्य घटना आहे). 
       

मनन चिंतन:

आपण शुभवर्तमानात वाचले की ‘येशूने शिष्यांना मचव्यात बसून सरोवरापलीकडे पुढे जायला लावून दिले’, हे करण्यामागे येशूचा काहीतरी हेतू होता. तो जाणून होता की त्याचे शिष्य मोठ्या संकटाला सामोरे जाणार आहेत आणि म्हणूनच ह्या संकटातून त्यांना मुक्त करण्यासाठी व त्यांची त्याच्यावरील श्रद्धा बळकट करण्यासाठी त्यांना पाठवून येशू एकांकी प्रार्थनेसाठी जातो आणि जेव्हा योग्य वेळ येते तेव्हा तो त्यांच्याजवळ पाण्यावरून चालत येतो व त्याने बेत केल्याप्रमाणे दोन्ही गोष्टींची पूर्तता करतो; त्यांचे जीव घेणा-या लाटांपासून प्राण वाचवतो व त्यांचा अविश्वास घालवून देतो. म्हणूनच जे येशूला ‘भूत’ म्हणत होते तेच काही क्षणातच त्याला ‘देवाचा पुत्र’ म्हणून संबोधितात.

 आपल्या जीवनाच्या प्रवासातदेखील वादळी वारे सुटतात, त्यांना तोंड देणे आपले कर्तव्य असते कारण आपण त्या प्रसंगापासून पळ काढू शकत नाही. कधी-कधी आपण होतील ते प्रयत्न करतो परंतु परमेश्वराचा विचार करीत नाही. स्वतःच्या बळावर सर्व संकटे, दु:खे आपण दूर करण्याचा प्रयत्न करतो आणि जर का ते नाहीच झाले तर असह्य अवस्थेत सरतेशेवटी देवाकडे धाव घेतो. मग लागलेच देव म्हणतो, “धीर धरा, मी आहे, भिऊ नका”, हा देव आपल्या अंतकरणाच्या गाभ्यात आहे, देव आपल्यापासून दूर नाही तर आपण देवापासून दूर आहोत; परंतु तो आपल्याला कधीच नाकारत नाही. जेव्हा-जेव्हा आपण त्याला हाक देतो तेव्हा-तेव्हा तो आपल्या मदतीसाठी तयार असतो.

 एखादं छोट मुल आपण जेव्हा हवेत पुन्हा-पुन्हा उडवून त्याला पकडतो तेव्हा त्या बाळाच्या चेह-यावरील हावभाव काय असतात? ते आनंदी असतं कारण जो उडवतं आहे तो/ती आपणाला पुन्हा पकडेल व खाली पडू देणार नाही हा त्याचा विश्वास असतो परंतु ज्या मुलाच्या अंगी हा विश्वास नसतो तो लागलेच रडायला लागतो व त्या कृतीचा तो आनंद घेत नाही. सर्कसमध्ये आपण बघतो की जे एका दोरीवरून दुस-या दोरीवर उडी मारतात त्यांचा एकमेकांवर विश्वास असतो म्हणूनच ते हिमतीने व कुठलीही भिती अंगी न बाळगता एकीकडून दुसरीकडे उडी घेतात व लोकांच मनोरंजन करतात. ह्या दोन उदाहरणांमध्ये एकच गोष्ट महत्वाची आहे ती म्हणजे ‘श्रद्धा’ किंवा ‘विश्वास’. आपला विश्वास जेव्हा बळकट असतो तेव्हा आपल्या अंगी असलेली सर्व भिती नाहीशी होते कारण प्रभू आपल्याबरोबर असल्याची आपणाला जाण असते.

कधी-कधी आपल्या जीवनाच्या प्रवासात परमेश्वर आपणाला, पेत्राला विचारल्याप्रमाणे “पाण्यावरून चालून” त्याच्याकडे येण्यासाठी सांगत असतो. ही गोष्ट कठीण असल्याकारणाने आपण बुडण्याच्या भितीने डळमळतो. परंतु लागलेच मायेने भरलेला प्रभूचा हात आपणाला वाचवण्यासाठी आपणापर्यंत पोहचतो कारण ‘ज्या प्रभूने आपणाला पाण्यावरून चालण्यासाठी बोलावले आहे, तोच प्रभू आपणाला पाण्यात बुडू देईल का?’ तो माझ्यासाठी नेहमी थांबलेला असतो, तो दररोजच्या छोट्या-छोट्या प्रसंगामध्ये हजर असतो, त्याला फक्त ओळखण्यासाठी आपण कमी पडतो. ज्याप्रमाणे क्रिकेटर किंवा फुटबॉलपटू चेंडूवरून डोळे सरकवतो व त्याचा नाश होतो, त्याचप्रमाणे आपण देखील जर आपली दृष्टी त्याच्यावरून हटवली तर आपला नाश होणे अटल आहे. आजच्या ह्या दिवशी प्रभूकडे विशेष कृपा मागूया की हे प्रभो आमची भिती दूर कर व तू आमच्याबरोबर नेहमी आहेस हा आमचा विश्वास बळकट कर, आमेन.   

   

विश्वासू लोकांच्या प्रार्थना:

प्रतिसाद: ‘प्रभो, आमच्या प्रार्थनेचा स्वीकार कर.

१. ह्या महिन्यातील जे काही पोप महाशयांचे हेतू आहेत ते पूर्ण व्हावेत तसेच धार्मिक कारभार पाहणा-या सर्व धार्मिक पुढा-यांना प्रभूचे बळ, त्यांच्यात असलेली सर्व भिती नष्ट व्हावी व त्यांचा विश्वास बळकट होऊन त्यांनी इतरांना देखील त्यांचा विश्वास वाढवण्यास मदत करावी म्हणून आपण प्रभूकडे प्रार्थना करूया.

२. आज ख्रिस्तसभा वियानी संडे साजरा करीत आहे. धर्मगुरूंचा आश्रयदाता संत जॉन मारी वियानी ह्यांच्या मध्यस्थीद्वारे आज आपण सर्व धर्मगुरूंसाठी विशेष प्रार्थना करू या, हे परमेश्वरा त्यांना चांगले आरोग्य दे, सर्व संकटापासून त्यांचे संरक्षण कर व त्यांनी संत वियानीसारखे पावित्र्याचे जीवन जगून इतरांना देखील पवित्र्यात जगण्यास मार्गदर्शन करावे ह्यासाठी त्यांना तुझी कृपा मिळावी म्हणून आपण प्रार्थना करूया.

३.  जे लोक निर्वासित आहेत, राजकीय वादांवरून होणा-या वाईट दुष्परिणामानमुळे ज्यांना शरणार्थी जावे लागत आहे, अश्या लोकांना दानशूर व्यक्तींनी होईल ती मदत करावी व जगण्यासाठी त्यांना सहारा द्यावा म्हणून आपण प्रभूकडे प्रार्थना करूया.

४. जगात अशांतता पसरलेली आहे. युद्ध, मारामा-या, आतंकवाद दिवसेंदिवस वाढत आहे. हे शांतीच्या राजा आमच्या प्रत्येकाच्या जीवनात व कुटुंबात आम्हास शांतीचे दान दे व ह्याच दानाद्वारे आमच्या समाजात, देशात व संपूर्ण विश्वात शांती आणण्यास आम्हास मदत व तुझे बळ मिळावे म्हणून आपण प्रभूकडे प्रार्थना करूया.

५. आपल्या वैयक्तिक व सामाजिक हेतूंसाठी आपण प्रार्थना करूया.