Thursday, 13 January 2022

    Reflection for the Second Sunday in Ordinary Time (16/01/2022) By: Br. Suhas Ferrel.



सामान्य काळातील दुसरा रविवार 

दिनांक: १६/०१/२०२२

पहिले वाचन: यशया ६२:१-५

दुसरे वाचन: १ करिंथ. १२:४-११

शुभवर्तमान: योहान २:१-११

तो जे काही सांगेल ते करा

प्रस्तावना:

आजची उपासना आपल्याला आपला देवावरील असलेला विश्वास व श्रद्धा बळकट करण्यासाठी आमंत्रण करीत आहे. आजच्या पहिल्या वाचनामध्ये यशया संदेष्टा आपणा सर्वास बोध करीत आहे की, ज्याप्रमाणे एखादा युवक एखाद्या युवतीशी लग्न करून आनंदित होत असतो, अगदी त्याच प्रमाणे आपला देवही आपल्यावर आनंदित होईल.

आजच्या दुसऱ्या वाचनामध्ये संत पौल करिंथकरांस पाठविलेल्या पत्रामध्ये म्हणतो की, ज्याप्रमाणे दाने अनेक आहेत परंतु, पवित्र आत्मा एकच आहे; अगदी त्याचप्रमाणे सेवा करण्याचे विभिन्न मार्ग आहेत परंतु, त्यासाठी लागणारी कृपा व शक्ती देणारा परमेश्वर मात्र एकच आहे. आपणा सर्वांना परमेश्वराने वेगवेगळ्या प्रकारच्या पवित्र आत्म्याच्या दानांने अभिषिक्त केले आहे.

आजच्या शुभवर्तमानामध्ये काना गावी घडलेल्या आलौकित कृत्यामुळे प्रभू येशू ख्रिस्ताचे प्रकटीकरण हे लोकांसमोर प्रात्यक्षित रीतीने समोर आले आहे. प्रभू येशूने केलेल्या चमत्कारामुळे त्याच्या शिष्यांचा विश्वास हा अगदी दृढ बनला. आजच्या ह्या मिस्साबलिदानामध्ये सहभागी होत असताना आपला प्रत्येकांचा देवावर असलेला विश्वास हा दृढ व्हावा व दिवसेंदिवस त्या विश्वासामध्ये वाढ व्हावी म्हणून विशेष प्रार्थना करूया.

 

मनन चिंतन:

ख्रिस्ताठायी जमलेल्या माझ्या प्रिय बंधू-भगिनींनो “चिन्हे” ही आपल्या दररोजच्या जीवनामध्ये किंवा व्यवहारांमध्ये अतिशय महत्त्वाची भूमिका बजावत असतात. आपण एखाद्या ठिकाणी प्रवासाला जात असताना रस्त्याच्या कडेला दर्शविलेल्या चिन्हांद्वारे आपल्याला योग्य अशी दिशा समजत असते. बहुतेकदा आपण ‘चिन्ह’ आणि ‘प्रतिक’ या दोन्ही गोष्टींमध्ये गोंधळात असतो. इंग्रजी भाषेमध्ये ‘चिन्ह’ म्हणजे ‘Sign’ आणि ‘प्रतिक’ म्हणजे ‘Symbol’. जेव्हा आपण एखाद्या गोष्टीचा प्रतिक म्हणून उल्लेख करतो, त्याचा अर्थ ‘प्रतिक’ हे जणूकाही संपूर्ण स्पष्टीकरण हे त्यामध्येच सामावलेलं असते. उदाहरणार्थ, तिरंगी रंगाचा झेंडा. ‘नारंगी, पांढरा, आणि हिरवा आणि मध्ये अशोकचक्र’, जेव्हा आपण पाहतो तेव्हा आपणासमोर भारत देश उभा राहतो. म्हणजेच ‘तिरंगी झेंडा’ हे ‘भारत’ देशाचे प्रतिक आहे. परंतु, जेव्हा आपण एखाद्या चिन्हाचा उल्लेख करतो तेव्हा, आपल्या निदर्शनास येते की, चिन्हे हि स्वतःपुरता सीमित न राहता स्वतःच्या पलीकडे जाऊन काहीतरी संकेत देत असतात. उदाहरणार्थ, रस्त्याच्या कडेला लावलेल्या बाणाची दिशा जर ती सरळ असेल तर, सरळ जाणे, नाहीतर उजव्या किंवा डाव्या बाजूला वळणे असा त्याचा अर्थ होतो. म्हणजेच ते चिन्ह हे आपल्याला काहीतरी संदेश देण्याचा प्रयत्न करीत असते.

प्रिय बंधु-भगिनींनो प्रभू येशूच्या महत कृत्यांचे वर्णन हे चारही शुभवर्तमानामध्ये केलेले आपण वाचतो. परंतु, योहानाचे एकमात्र शुभवर्तमान असे आहे की, जे प्रभू येशूच्या महत कृत्यांचे वर्णन हे ‘चमत्कार’ ह्या शब्दाद्वारे व्यथित न करता ‘चिन्ह’ ह्या शब्दाद्वारे वर्णन करते. कारण, कदाचित योहानाला कल्पना होती की, येशूच्या काना गावी केलेल्या महत कृत्यांद्वारे येशू काहीतरी पलीकडे सांगण्याचा प्रयत्न करीत आहे. काही धर्मपंडितांच्या मते प्रभू येशूने केलेल्या चमत्काराद्वारे म्हणजेच पाण्याचे द्राक्षरसात रूपांतर करून प्रभू त्याच्या शेवटच्या क्षणाची पूर्व कल्पना करून देत आहे. जिथे तो आपल्या निवडलेल्या लोकांसमवेत सहभोजन घेईन आणि त्यावेळी भरपूर द्राक्षरस असेल म्हणजेच आनंदाचा कळस गाठला जाईल. हे जणूकाही ‘पूर्वचिन्ह’ होते.

येशू ख्रिस्त हा स्वतः एक ‘चिन्ह’ होता. त्याने ह्या भूतलावर येऊन मानवरूप धारण केले. तो स्वतः देव असून माणूस झाला. पूर्वीच्या काळी यहुदी लोकं चिन्हावर विश्वास ठेवत असत. म्हणूनच आपण योहानाच्या शुभवर्तमानामध्ये वाचतो की, जमाव प्रभू येशूला विचारत होते, “प्रभुजी आपण आम्हाला कोणते चिन्ह दाखवणार आहात? जेणेकरून आम्हाला तुमच्यावर विश्वास बसेल. हे विचारण्याचे कारण म्हणजे, यहुदी लोकांनी येशूला पूर्णपणे ओळखले नव्हते. शास्त्री, परुशी हे अध्यात्मिकरित्या आंधळे झाले होते. आज आपल्यापैकी सुद्धा बहुतेकजण देवाकडे काही ना काही गोष्टींसाठी चमत्काराची अपेक्षा करत असतो. देवा मला चमत्कार दाखव म्हणजे मी तुझ्यावर विश्वास ठेवीन. ‘चमत्कार पाहिल्याशिवाय मी नमस्कार करणार नाही’ अशी आपली भावना असते. तर माझ्या प्रिय बंधू-भगिनींनो आपण सुद्धा शास्त्री-परुश्यासारखे आहोत का? हा प्रश्न प्रत्येकाने स्वतःला विचारूया.

आजच्या पहिल्या वाचनामध्ये यशया संदेष्ट्याद्वारे आपणास सांगण्यात येते की, ज्याप्रमाणे वर आपल्या वधूशी आनंदित असतो, त्याचप्रमाणे आपला देवही आपल्याशी आनंदित असेल. परंतु, त्याच्यासाठी  आपणाला आपल्या देवाशी एकनिष्ठ राहण्याची गरज आहे. त्यासाठी लागणारी दाने ही आपल्याला पवित्र आत्म्याच्याद्वारे मिळत असतात. तेच आपण दुसऱ्या वाचनामध्ये वाचतो. हि दाने आपल्या प्रत्येकाला स्वतःसाठी नव्हेत तर, सार्वजनिक हितासाठी दिली गेली आहेत.

जेव्हा मरियेने येशूला विनंती केली, तेव्हा येशू ज्याप्रमाणे आईशी बोलला हे थोडे विचित्र वाटते. परंतु, तो पित्याखेरीज कोणाचेही ऐकतो असा गैरसमज होऊ नये ह्याचा त्याचा स्पष्ट उद्देश होता. येशूने काना गावी आपल्या आईच्या शब्दाला ताबडतोब होकार दिला नाही परंतु नंतर तो होकार देतो व विनंती पूर्ण करतो. मरियेचा येशूवर विश्वास होता व येशूने मरियेचा विश्वास पाण्याचे रूपांतर द्राक्षरसात करून पूर्ण केला. येशूने अडचणीत असलेल्या लोकांना मदत केली. आपणही अनेक दाणांनी संपन्न आहोत. आपल्याला अवगत असलेल्या दानांचा वापर आपण नेहमी इतरांना मदत करण्यासाठी करावा म्हणून आजच्या ह्या शुभदिनी प्रार्थना करूया.

 

विश्वासू लोकांच्या प्रार्थना:

प्रतिसाद: “हे प्रभो आमची प्रार्थना ऐक.”

१.    आपले परमगुरुस्वामी, महागुरूस्वामी, व सर्व कार्यकर्त्यांना बाळ येशूचा स्पर्श व्हावा व प्रभूच्या प्रेमाचा संदेश त्यांनी सर्वत्र पसरावा म्हणून आपण प्रार्थना करूया.

२.    कुटुंबातील संबंध प्रेमाचे व सलोख्याचे असून प्रत्येक कुटुंबामध्ये शांतीचे व एकीचे वातावरण नेहमी नांदावे म्हणून प्रार्थना करूया.

३.    आपल्या धर्मग्रामातील अनेक युवक-युवतींनी प्रभूच्या हाकेला होकार देऊन त्याच्या मळ्यामध्ये काम करण्यासाठी उस्तुकता दाखवावी म्हणून प्रार्थना करूया.

४.    जे दाम्पत्य अपत्यहीन आहेत त्यांना देवाच्या कृपेने माता-पिता होण्याचे भाग्य लाभावे म्हणून प्रार्थना करूया.

५.    पवित्र मरियेप्रमाणे आपला सर्वांचा देवावरील विश्वास बळकट व्हावा व देवाच्या इच्छेप्रमाणे जीवन जगण्यासाठी आपणा सर्वांना प्रेरणा व शक्ती लाभावी म्हणून प्रार्थना करूया.

६.    थोडा वेळ शांत राहून आपण आपल्या वैयक्तिक व सामाजिक गरजांसाठी प्रार्थना करूया.



Thursday, 6 January 2022

Reflection for the Solemnity of the Baptism of the Lord (09/01/2022) By: Br. Roshan Rosario.



येशूच्या स्नानसंस्काराचा सण

 



दिनांक: ०९/०१/२०२२

पहिले वाचन: यशया: ४०:१-५, ९-११

दुसरे वाचन: संत पौलाचे तीताला पत्र २:११-१४, ३:४-७

शुभवर्तमान: लूक ३:१५-१६, २१-२२

 


प्रस्तावना:

आज देऊळमाता आपल्या प्रभूच्या बाप्तिस्म्याचा सण साजरा करीत आहे. आजची उपासना आपणा प्रत्येकाला आपल्या स्नानसंस्काराच्या वेळी घेतलेल्या वचनाची पुनरावृत्ती करण्यास बोलावत आहे.

आजच्या पहिल्या वाचनात यशया संदेष्टा बाप्तिस्मा करणारा योहानाचे येण्याचे भाकीत करीत आहे. स्तोत्र आपल्याला देवाच्या जीवन देणार्‍या सामर्थ्याची स्तुती करतो. दुसऱ्या वाचनात आपण ऐकतो की, ख्रिस्त आम्हाला त्याच्या आत्म्याने नूतनीकरण करणार. आजच्या शुभवर्तमानात येशू ख्रिस्ताच्या बाप्तिस्म्याबद्दल सांगतात, जेव्हा आत्मा येशूवर उतरतो आणि "तू माझा प्रिय पुत्र आहेस" अशी वाणी जाहीर करतो.

‘स्नानसंस्कार’ हा आपल्या ख्रिस्ती जीवनातील महत्वाचा संस्कार आहे. त्याद्वारे आपली ख्रिस्ती श्रद्धेत व विश्वासात वाढ होत असते. हीच ख्रिस्ती श्रद्धा अधिक भक्कम होण्यासाठी लागणारी कृपा, शक्ती आपणास मिळावी म्हणून आजच्या मिस्साबलीदानात प्रार्थना करूया.




मनन-चिंतन:

तुम्हाला तुमचा बाप्तीस्मासादिवस आठवतो का? हे अत्यंत अशक्य असणार पण आपल्या आई-वडील व धर्म आई-वडिलांना किंवा नातेवाईकांना आपल्या बाप्तीस्माच्या दिवसाची आठवण असणार. कदाचित त्यांना तो कार्यक्रम आठवत असेल, किंवा पार्टी किंवा काहीतरी चूक झाली असेल ते आठवत असेल. जेव्हा आम्ही लहानपणी बाप्तिस्मा घेतला तेव्हा आपल्या कुटुंबात उल्लासाचं वातावरण होत. परंतु, जोपर्यंत आम्ही मोठे होत नाही तोपर्यंत आम्हाला बाप्तीस्म्याच्या वेळी काय घडलं किंवा बाप्तिस्म्यामध्ये कोणती वचनबद्धता आहे ह्याबद्दल काहीही माहिती नसते. जेव्हा योहानाने येशूच्या बाप्तिस्म्याचा विचार केला, तेव्हा उलट सत्य होते: येशू काय करत होता हे त्याला ठाऊक होते आणि त्याच्या जवळचे अनुयायी ही घटनाची स्मरण करणे थोडे अस्वस्थ होतात.

जर आपण सुवार्तिकांवर नजर मारली तर आपल्याला आढळेल कि, संत योहान येशूच्या बाप्तिस्म्याचा उल्लेख करत नाही, संत मार्कने उघडपणे त्याचे चित्रण केले आणि संत मत्तय आणि योहानाने येशूला बाप्तिस्मा द्यावा असा उल्लेख करून या घटनेला पात्र ठरवेल. आजच्या शुभवर्तमानात संत लूक येशूच्या बाप्तिस्म्याला सूचित करतो, त्यानंतर आत्म्याच्या वंशाविषयी आणि दैवी आवाजावर प्रकाश टाकतो ज्याने येशूला देवाचा प्रिय पुत्र म्हणून नाव दिले. सुरुवातीच्या ख्रिस्ती समुदायासाठी, येशूचा बाप्तिस्मा ही एक लाजिरवाणी गोष्ट होती; कारण, येशूने योहानाच्या शिष्यांपैकी एक म्हणून आपली सेवा सुरू केली.

योहानाशी असलेल्या येशूच्या संबंधाबद्दल सुरुवातीच्या ख्रिस्ती समुदायाची वागणुक आपल्याला येशूला त्याच्या स्वतःच्या संदर्भात समजून घेण्यास मदत करते. संत लूक आपल्याला सांगतो की योहानच्या प्रचारामुळे लोकांच्या अपेक्षा पूर्ण झाल्या. योहानाने मूलगामी धर्मांतराचा प्रचार केला. त्याने यार्देन नदीच्या काठावर, त्याच्या कार्यासाठी जिते पुरेसे पाणी असलेले एक ठिकाण पाहिले आणि चांगल्या व्यापाराच्या प्रवासासाठी वापरलेला मार्गाजवळ छावणी उभारली होती ज्यामुळे लोकांना त्याचा प्रचार ऐकता येईल. सर्वात जास्त, ते ठिकाण जेरिकोजवळ होते, ते ठिकाण जेथे यहोशवाने वचन दिलेल्या देशात प्रथम प्रवेश केला होता. योहानाने वाळवंटातून उपदेश केला आणि अशा ठिकाणी बाप्तिस्मा दिली जिथून इस्रायली लोकांसारखे पश्चातापी लोक नदी ओलांडून देवाने त्यांना दिलेल्या नवीन जीवनात प्रवेश करू शकतात. योहानचा बाप्तिस्म्याचा विधी, यहुदी लोकांच्या सामान्य शुद्धीकरणविधी विपरीत होता, योहानाच्या विधीमध्ये लोकांनी ही विधी आपल्या स्वइच्छेने स्वीकारण्याचे आवश्यक होते. ह्यामुळे योहान आणि बाप्तिस्मा घेतलेल्यांमध्ये एक अनोखा संबंध प्रस्थापित झाला, जो त्यांच्या कट्टरपंथी धर्मांतराच्या आवाहनाला स्वीकारल्याचे प्रतीक आहे. बाप्तिस्मा ही वचनबद्धतेची सार्वजनिक घोषणा होती.

बालपणातील कथांनंतर, शुभवर्तमानात येशूचे हे पहिले दर्शन आहे. येशूचा बाप्तिस्मा जीवन बदलणारा निर्णय होता. जर आपण शुभवर्तमानांवर नंतरच्या शिकवणी लादल्याशिवाय वाचले तर आपण पाहतो की, ते येशूला एक परिपूर्ण मानवी मनुष्य म्हणून चित्रित करतात. ज्याचे ध्येय देवाची इच्छा ओळखणे आणि पूर्ण करणे आणि इतरांना त्याच्याबरोबर आणने हे होते. आम्ही असे गृहीत धरतो की, या वेळेपर्यंत, येशू नाझरेथच्या रहिवाशांमध्ये एक सामान्य कारागीर म्हणून जगला होता. मग एके दिवशी, तो योहानकडे जाणाऱ्या जकातदार, सैनिक आणि सामान्य लोकांच्या गर्दीत सामील झाला. ज्यांना मोठ्या बदलांची गरज भासली नाही अशा नीतिमान लोकांऐवजी त्याने स्वतःला पापी लोकांबरोबर आपले संबंध दाखवले. हे, येशूचे पहिले सार्वजनिक कृत्य, त्याने त्याची निष्ठा घोषित केली: तो अशा लोकांसोबत उभा राहील जे स्वतःसाठी आणि जगासाठी पापाची वाट सोडून देवाकडे वळून येणार.

स्वतःला बाप्तिस्मा घेण्याची परवानगी दिल्यानंतर, येशूने दैवी वाणी ऐकली, "तू माझा प्रिय पुत्र आहेस." त्याला त्या क्षणापर्यंत आणण्यासाठी हे निर्णय घ्यायला कितीतरी वेळ लागला असेल, त्याने दुसरे पर्याय टाकून दिले होते आणि त्याच्या शंकांवर मात केली. येशूला केवळ बाप्तिस्मा मिळाला नाही, तर, एक पुष्टी आणि नामकरण मिळाले. जेव्हा संत लूक आत्मा आणि येशूकडे आलेल्या आवाजाचे वर्णन करतो तेव्हा ते पार्श्वसंगीत यशया ४२ च्या सेवक गीताचे आहे. ज्यामध्ये देव म्हणतो, "हा माझा सेवक आहे, माझा निवडलेला आहे, ज्याच्यावर मी माझा आत्मा ठेवला आहे." देवाच्या सेवकाबद्दलच्या त्या गीताने येशूच्या निवडींना पुष्टी दिली आणि देवाच्या गरजू लोकांची सेवा करण्याच्या मार्गावर त्याला प्रस्थापित केले.

येशूच्या बाप्तिस्म्याच्या दिवसाची तुलना एखाद्या जोडप्याने लग्न केल्याच्या दिवसाशी केली जाऊ शकते, एक धर्मगुरू नियुक्त केला जातो किंवा एखादी स्त्री किंवा पुरुष धार्मिक शपथ घेतात. त्यापैकी प्रत्येक हा आपल्या बाप्तिस्म्यासंबंधी हाक आणि कृपेचा विस्तार आहे. आमच्या बाप्तिस्म्याच्या दिवसाप्रमाणे, आम्हाला या सर्व वचनबद्धतेबद्दल मौल्यवान कल्पना नाही, त्याशिवाय ते आम्हाला मूलभूतपणे जगण्यासाठी, स्वतःला प्रेमात गमावून आणि येशूच्या पद्धतीने इतरांची सेवा करण्यास सांगतात.

आपला बाप्तिस्मा आणि त्यातून निर्माण झालेल्या वचनबद्धतेचे नूतनीकरण करण्यासाठी आजचा दिवस चांगला आहे. अज्ञात भविष्याबद्दल वचनबद्धता करणे नेहमीच धोक्याचे असते, परंतु आपल्या प्रभूप्रमाणे, आपण विश्वास ठेवू शकतो की, आत्मा आपल्याला त्या ठिकाणी नेईल जिथे देव म्हणेल, "तू माझा प्रिय आहेस ज्यावर मी प्रसन्न आहे."


विश्वासू लोकांच्या प्रार्थना:

प्रतिसाद: “हे प्रभू आमची प्रार्थना ऐक.”

१)   आपल्या ख्रिस्त सभेची धुरा वाहणारे आपले पोप फ्रान्सिस, सर्व धार्मिक अधिकारी ह्यांना देव-राज्याची सुवार्ता जगजाहीर करण्यासाठी दैवी कृपा लाभावी म्हणून आपण प्रार्थना करूया.

२)   आपल्या देशातील अन्याय, अत्याचार आणि भेदभाव दूर होऊन सर्वत्र शांततेचे वातावरण निर्माण व्हावे म्हणून आपण प्रार्थना करूया.

३)   जे तरुण-तरुणी नोकरीच्या शोधात आहेत, त्यांना योग्य अशी नोकरी मिळावी व आपल्या प्रत्येकाच्या काम धंद्यावर परमेश्वराचा आशीर्वाद असावा, म्हणून आपण प्रार्थना करूया.

४)   स्नान-संस्काराद्वारे आपल्यावर असलेल्या ख्रिस्ती जबाबदारीची आपणांस जाणीव व्हावी व स्नान-संस्काराच्या वचनांशी आपण सदैव एकनिष्ठ राहावे म्हणून प्रार्थना करूया.

५)   आपल्या धर्मग्रामातील ज्या व्यक्ती आजारी, निराशित आणि दुःखी-कष्टी आहेत, अशा सर्वांना दैवी-दयेचा स्पर्श होऊन त्यांचे जीवन प्रभू प्रेमाने प्रफुल्लीत व्हावे म्हणून आपण प्रार्थना करूया.

६)     थोडा वेळ शांत राहून आपण आपल्या वैयक्तिक व सामाजिक गरजांसाठी प्रार्थना करूया.