Reflection for the Homily of 23rd Sunday in Ordinary Time  (10-09-2017)  By Amit D'Britto. 

सामान्य काळातील तेविसावा रविवार

दिनांक: १०-०९-२०१७

पहिले वाचन: यहेज्केल ३३:७-९

दुसरे वाचन: रोमकरांस पत्र १३:८-१०

शुभवर्तमान: मत्तय १८:१५-२०

प्रस्तावना:

आज देऊळमाता सामान्य काळातील तेविसावा रविवार साजरा करत आहे. आज ख्रिस्तसभा आपल्याला प्रभूशब्दाद्वारे इतरांबरोबर चांगले जीवन जगण्यास, त्यांना मदत करण्यासाठी आवाहन करीत आहे. आपण स्वतः आदर्शमय जीवन जगून आपल्या समाजातील बंधू भगिनींना योग्य मूल्यवान जीवन जगण्यास मदत करणे हे आपले कर्तव्य आहे.

आजच्या पहिल्या वाचनात प्रभू परमेश्वर संदेष्टा यहेज्केलद्वारे इस्त्रायल लोकांना आदर्शमय जीवन जगण्यास सांगत आहे.  आजच्या दुसऱ्या वाचनात एकमेकांवर प्रेम करणे हीच सर्वश्रेष्ठ आज्ञा आहे असे संत पौल आपणास सांगत आहे. तसेच आजच्या शुभवर्तमानात प्रभू येशू आपणास म्हणतो की, जर एखाद्या व्यक्तीने पाप केले, तर अपराध करणाऱ्याबरोबर कसे वागावे व त्याला समाजातून बहिष्कृत न करता त्याला त्यांच्या पापांची क्षमा कशी करावी याविषयी सांगत आहे.

आज ह्या मिस्साबलीदानात सहभागी होत असताना आपण समाजात आदर्शमय जीवन जगावे ह्यासाठी प्रभू परमेश्वराकडे कृपा मागुया.

पहिले वाचन: यहेज्केल ३३:७-९

देवाची वाणी लोकांपर्यत पोचवण्यासाठी देवाला एका व्यक्तीची गरज होती. यासाठी देवाने यहेज्केलची निवड केली होती. यहेज्केलने निराश झालेल्या लोकांना बावीस वर्ष बोध केला. यहेज्केलचा संदेश हा आजच्या ख्रिस्ती व यहुदी माणसांसाठी आहे. आजच्या वाचनात आपल्याला असे दिसून येते की, इस्त्रायल लोकांना सावध करण्याचे काम संदेष्टा यहेज्केलवर सोपवले आहे. देवाने पाठवलेले इशारे, सूचना त्यानेच लोकांना कळवायच्या आहेत. त्याने हे इशारे एखाद्याला कळवले नाहीत तर त्या व्यक्तिच्या भवितव्य विकासासाठी यहेज्केलच जबाबदार राहील. पण त्याने इशारा दिला असला तर त्याचा स्वतःचा बचाव होईल.

दुसरे वाचन: रोमकरांस पत्र १३:८-१०

एकमेकांवर प्रिती करणे हा एक कधीही न फेडला जाणारा श्रण आहे असे संत पौल आजच्या दुसऱ्या वाचनात सांगत आहे. ही आज्ञा पाळल्याने इतर सर्व आज्ञा परीपूर्ण होतात. तसेच संत पौल आवर्जून सांगतो की, प्रिती करणे या आज्ञेतच सर्व आज्ञा सामावल्या आहेत. तसेच संत पौल म्हणतो की, दुसऱ्यावर प्रिती करणे हीच पवित्र शास्त्रातील सर्वात महत्वाची येशूने दिलेली आज्ञा आहे. जर आपण एकमेकांवर प्रिती केली तर आपण नियमशास्त्रातील सर्व आवश्यक्ता पूर्ण करतो. हा येशूने दिलेला नवीन नियम मोशेच्या नियमशास्त्राची परिपूर्ती करतो. व या नियमानुसार जीवन जगण्यास आपणास आवाहन करतो.

शुभवर्तमान: मत्तय १८:१५-२०

   मत्तयलिखीत शुभवर्तमानातून घेतलेल्या आजच्या वाचनात प्रभू येशू ख्रिस्त हा आपल्याला, एखाद्या व्यक्तीने पाप केले तर त्याला परत मार्गावर कसे आणावे ह्याबद्दल माहिती देत आहे. आपला भाऊ परत मिळवणे व त्याला पूर्वपदावर आणणे हेच उद्दिष्ट येथे आहे. त्याला शिक्षा करणे हा तर या वाचनाचा मुळीच हेतू नाही. चुकलेल्या भावाला सर्वप्रथम एकट्याने एकांतात व नंतर ऐकाला किंवा दुसऱ्याला सोबत घेऊन भेटावे. यातून काहीच साध्य झाले नाही तर मग स्थानिक मंडळीला कळवावे. व याद्वारे अपराधी हा वळणावर येईल ही अपेक्षा ठेवावी. जर तसे झाले नाही तर त्या व्यक्तिला वाळीत टाकावे. यामुळे त्या व्यक्तिला धक्का बसून तो पश्चाताप करील आणि अशाप्रकारे त्याला पूर्वपदावर आणता येईल अशी आशा ठेवावी. अशाप्रकारे प्रभू येशू ख्रिस्त हा समाजातील सर्व लोकांना क्षमा करून त्यांना तारणाचे दार व मार्ग प्राप्त करण्यास पाचारण करीत आहे.

बोधकथा:

सायली व तिची आई ह्या दोघी मॉलमधून परत येत होत्या. तेव्हा तिच्या आईच्या असे लक्षात आले की, सायलीने मॉलमधून एक चॉकलेट चोरले आहे. तेव्हा तिला शिक्षा देण्यासाठी तिच्या आईने तिला परत मॉलमध्ये जाऊन ते चॉकलेट परत देण्यास सांगितले. जेव्हा सायली मॉलमध्ये जाऊन मॅनेजरला भेटून घडलेली कथा सांगितली तेव्हा मॅनेजर म्हणाले, ‘काही काळजी करू नकोस, चॉकलेट ही छोठी वस्तू आहे; परंतु माझे कामगार तर खूप मोठ्या वस्तू चोरी करतात.’ मॅनेजरने सायलीच्या असे लक्षात आणून दिले की, छोट्या वस्तूची चोरी करणे हे योग्य आहे. परंतू सायलीच्या आईच्या मताप्रमाणे कोणतीही चोरी छोटी किंवा मोठी ही फार चुकीची गोष्ट आहे. समाजात ख्रिस्ती जीवन जगत असताना आपण सर्वांनी असा आदर्श ठेवला पाहिजे व ख्रिस्ताने दिलेल्या सर्व आज्ञेचे व मूल्यांचे पालन केले पाहिजे.

मनन चिंतन:

आजचे शुभवर्तमान हे तीन भागात विभागता येईल. 

१. चुकांची सुधारणा

आपण दुसऱ्यांच्या चुकांची सुधारणा का करावी? दुसऱ्यांच्या चुकांची दुरुस्ती करून आपण असे सिद्ध करू इच्छित नाही की, आपण चांगले व ते वाईट आहेत. तर आपण त्यांना एकत्र येण्यास व चांगल्या मार्गावर चालण्यास मदत करतो. यासाठीच चुकांची दुरुस्ती ही प्रेमाने करावी.

     चुकांची दुरुस्ती करण्यासाठी तीन पायऱ्या आहेत.

अ) ज्या व्यक्तीने पाप केले आहे त्या व्यक्तीशी समोरासमोर बोलून त्याला त्याच्या वाईट कृत्यांची जाणीव करून देणे व हे सर्व अगदी प्रेमाने व त्या व्यक्तीला अगदी आत्मविश्वास घेऊन करावे.

ब) दुसरी पायरी म्हणजेच जर त्या व्यक्तीने पहिल्या मार्गाचा स्वीकार नाही केला तर त्याला दोन-तीन व्यक्तीच्या प्रत्यक्ष हजेरीत घेऊन त्याला त्याच्या अपमार्गाची जाणीव करून द्यावी व त्याला ख्रिस्ती समूहात सामावून घ्यावे.

क) जर त्या व्यक्तीने दोन-तीन साक्षीदारांचे सुद्धा ऐकले नाही तर मग त्या व्यक्तीला ख्रिस्ती समूहासमोर हजर करावे आणि मग त्या व्यक्तीला त्याच्या पापांची जाणीव करून त्याला ख्रिस्ताने दिलेल्या मार्गावर चालण्यास मदत करावी. या मार्गाचा हेतू हाच असावा की, आपण त्या व्यक्तीला समाजापासून व देवापासून दूर जाऊ देऊ नये.

२. क्षमा

एखाद्या व्यक्तीच्या चुकांची दुरुस्ती करत असताना आपण त्या व्यक्तीला क्षमा  केली पाहिजे. ‘क्षमा करणे’ ही फक्त भावना नसून कृती आहे. कदाचित काही वेळा क्षमा करणे खूप कठीण असते परंतू क्षमा केल्याने आपल्याला खूप फायदे होतात. क्षमा न केल्याने आपण आपल्याच शरीरात विष पसरवत असतो. तसेच क्षमा न केलेल्या व्यक्तीला नकळतच अनेक आजार जडतात व व्यक्ती आपल्या स्वत:च्या जीवनातील आनंद, शांती व सामाजिक समतोल ह्या सर्व गोष्टींना गमावून बसतो.

     जेव्हा आपण क्षमा करण्यास नकार देतो तेव्हा आपण आपल्या स्वत:लाच शिक्षा करत असतो. म्हणून प्रभू येशूप्रमाणे आपल्या जीवनात अतिशय क्षमाशील व दयाळू होणे गरजेचे आहे.

३. प्रार्थना

     जर समाजात काही वाईट कृत्य घडत असताना दिसले किंवा एखादी व्यक्ती पापांच्या मार्गावर चालताना दिसली तर आपण त्या व्यक्तीसाठी प्रार्थना करावी. एखाद्या व्यक्तीला अतिशय प्रभावीपने सुधारायेचे असेल तर आपण त्यासाठी प्रार्थना करावी. कारण दुसऱ्यांमध्ये बदल हा आपल्या चांगल्या शब्दामुळे होत असतो. ज्याप्रमाणे प्रभू पौलाच्या जीवनात परिवर्तन घडवून आणतो, त्याचप्रमाणे तो इतरांसाठी सरळ मार्गावर येण्यास प्रवृत्त करतो. 

विश्वासू लोकांच्या प्रार्थना

प्रतिसाद: हे प्रभू द्या करून आमची प्रार्थना ऐक.

१. ख्रिस्तसभेचे धुरा वाहणारे पोप फ्रान्सिस, बिशप्स, धर्मगुरू व व्रतस्थ ह्यांनी प्रभू येशूची प्रेमाची व क्षमेची शिकवणुक साऱ्या जगात पसरावी म्हणून प्रार्थना करूया.

२. प्रभूच्या मळ्यात काम करण्यासाठी अनेक युवक व युक्तींनी पुढे यावे व त्यांना योग्य असा पाठिंबा व मार्गदर्शन मिळावे म्हणून प्रभूचरणी प्रार्थना करूया.

३. सर्व आजारी व पिडीत लोकांनी प्रभूच्या प्रेमाचा स्पर्श व्हावा व त्यांची आजारातून सुटका होऊन त्यांच्या वेदना कमी व्हाव्यात यासाठी आपण प्रभूकडे प्रार्थना करूया.

४. आपण सर्व ख्रिस्ती भाविकांनी प्रभू येशूने दिलेल्या प्रेमाच्या व क्षमेच्या आज्ञेप्रमाणे जीवन जगावे व समाजात योग्य असा आदर्श निर्माण करावा यासाठी प्रार्थना करूया.

५. आपण शांत राहून आपल्या वैयक्तिक व सामाजिक हेतूंसाठी प्रार्थना करूया.

Reflections for the homily of 22nd Sunday in Ordinary Time (03-09-2017) by Br Jameson Munis. 

सामान्य काळातील बाविसावा रविवार

दिनांक: ३-९-२०१७

पहिले वाचन: यिर्मया २०:७-९

दुसरे वाचन: रोमकरांस पत्र १२:१-२ 

शुभवर्तमान: मत्तय १६:२१-२७

“स्वत:चा वधस्तंभ घेणे म्हणजे, ख्रिस्ताला स्वत:चे समर्पण करणे”

प्रस्तावना:

आज आपण सामान्य काळातील बाविसावा रविवार साजरा करीत आहोत. आजची उपासना आपल्याला स्वत:चा त्याग करा व आपला वधस्तंभ घेऊन येशूचे अनुकरण करण्यासाठी बोलावीत आहे.

पहिल्या वाचनात आपण पाहतो की, संदेष्टा यिर्मया देवाची सुवार्ता पसरविताना त्याला दु:खांना सामोरे जावे लागते, म्हणून तो शोक करीत देवाकडे तक्रार करत आहे. दुसऱ्या वाचनात संत पौल रोमकरांस मनाचे नवीकरण करुन, आपली शरीरे जिवंत यज्ञ म्हणून देवाला समर्पित करावी आणि त्यांनी आयुष्यभर देवाच्या गौरवासाठी जगावे याविषयी सांगत आहे. तसेच, मत्तयलिखीत शुभवर्तमानात येशू शिष्यांना स्वत:चा त्याग करून, आपला वधस्तंभ उचलून घेऊन मला अनुसरावे असे सांगत आहे.

म्हणून आजच्या मिस्साबलीदानात आपण सहभाग घेत असताना दैनंदिन जीवनात येणाऱ्या संकटावर मात करून देवाची सुवार्ता सातत्याने पसरवित राहावे म्हणून प्रभूकडे प्रार्थना करूया.

सम्यक विवरण:

पहिले वाचन: यिर्मया २०:७-९

यिर्मया संदेष्टा जीवनाला कंटाळून स्वत:च्या मनातली भावना व्यक्त करतो. देवाचे कार्य करत असताना निराशून गेलेला यिर्मया देवाकडे तक्रार करतो: “हे परमेश्वरा, तू मला फसविले आणि मी फसलो; तू मजहून प्रबळ असल्यामुळे विजयी झालास; मी दिवसभर हसण्याचा विषय झालो आहे; जो तो माझा उपहास करितो” (यिर्मया २०:७). देवाच्या वचनानुसार यिर्मया लोकांच्या जीवनात अमुलाग्र बदल घडवून आणण्यासाठी त्यांनी केलेल्या चुका दाखवितो. याच कारणास्तव यिर्मयाला मारहाण होते. व त्याची निंदा होते. म्हणून यिर्मयाला वाटते की, देवाने आपल्याला संरक्षणाचे आश्वासन दिले असूनही आपल्याला विनाकारण संकटांना सामोरे जावे लागते.  हे सर्व त्याच्या मनाविरुद्ध चालले आहे. ह्यासर्व कारणांमुळे तो इतरांपासून अगदी एकाकी पडला आहे. लोकांची कुजबुज ऐकून त्याला वाईट वाटत आहे. म्हणून तो शोक करीत देवाकडे तक्रार करत आहे. असे संदेष्टा आपल्या वचनाद्वारे नमूद करत आहे.

दुसरे वाचन:  रोमकरांस पत्र १२:१-२ 

संत पौल रोमकरांस लिहिलेल्या पत्रात लोकांना मनाचे नवीकरण करुन व आपली शरीरे जिवंत यज्ञ म्हणून देवाला समर्पित करावी या विषयी सांगत आहे. याचा अर्थ असा की, आयुष्यभर आपण देवाच्या गौरवासाठी जगावे. तसेच, देवाच्या आज्ञांचे पालन करून चांगले कार्य व ऐकमेकांची सेवा करावी म्हणून तो त्यांना उत्तेजित करत आहे. पौलाच्या मते आपण सर्व ख्रिस्तामध्ये जिवंत झालो आहोत. आपले संपूर्ण ख्रिस्ती जीवन एक उपासनाच आहे असे समजावे व त्याप्रमाणे चालावे हाच पौलाने येथे बोध केला आहे.

आपण स्वतःला देवासाठी अर्पण कसे व्हावे, हेच संत पौल पत्राद्वारे सविस्तरपणे सांगत आहे. आता आपण नव्या राज्याचे आहोत, जेथे नितीमत्व, जीवन आणि आत्म्याची सत्ता आहे. आपण या दृष्टीनेच जीवनाकडे पाहावे. ‘तू त्यांना जगातून काढून घावे अशी विनंती मी करीत नाही, तर तू त्यांना सत्यांत समर्पित कर; तुझे वचन हेच सत्य आहे’ (योहान १७:१५-१६).

आपल्या मनाचे नवीकरण करणे हेच यशस्वी ख्रिस्ती जीवनाचे सर्वस्व आहे. यामुळेच देवाची इच्छा काय आहे ते आपणाला समजून घेता येईल. देवाची इच्छा समजून घेणे म्हणजे आपल्यावर येणाऱ्या प्रत्येक परिस्थितीला तोंड देणे व त्यामधून बोध घेणे होय. त्यासाठी देवाने आपल्याला पवित्र आत्मा दिला आहे, जो आपले अंतकरण शुद्ध करत असतो व आपल्या हातून देवाचे आज्ञापालन स्वाभाविकपणे व्हावे म्हणून मार्गदर्शन करत असतो.  

शुभवर्तमान: मत्तय १६:२१-२२

     मत्तयलिखित शुभवर्तमानात दोन बाबींचा उल्लेख करण्यात आला आहे.  पहिली बाब म्हणजे ‘येशू ख्रिस्ताचे मरण व पुनरुत्थान’ आणि दुसरी ‘आत्मत्यागाचे आमंत्रण.’

येशू ख्रिस्त शिष्यांना आपले दु:खसहन व पुनरुत्थानाविषयी सांगत आहे. परंतू हे मात्र शिष्यांना समजत नाही. येशूचे बोलणे ऐकून पेत्राला मोठा धक्काच बसतो. पेत्राने ख्रिस्ताच्या बोलण्याचा विरोध करून म्हणाला, प्रभुजी, आपणावर दय असो, असे आपल्याला होणारच नाही. येशूने पेत्राला सांगितले की, “सैताना, माझ्यापुढून निघून जा; तू मला अडखळण आहेस; कारण देवाच्या गोष्टीकडे तुझे लक्ष नाही, तर माणसाच्या गोष्टीकडे आहे” (मत्तय १६:२२). 

ख्रिस्त आपला वधस्तंभ उचलून घेऊन जाणार होता. शिष्यांनी सुध्दा आपला वधस्तंभ उचलून मला अनुसरावे अशी येशूची इच्छा होती. स्वत:ची इच्छा व ध्येय यांचा त्याग करून देवाची इच्छा मान्य करणे हे सोपे नसते. परंतू, येशू शिष्यांना त्यांच्या त्यागाद्वारे त्यांना मोबदला मिळेल असे आश्वासन देतो. देवाच्या इच्छेप्रमाणे न करता जो जगातील गोष्टी मिळविण्याच्या मागे लागतो तो सर्वच गमावून बसतो. म्हणून सैतानाच्या विचारांचा त्याग करून ख्रिस्ताच्या इच्छा अनुसरणे योग्य आहे.

बोधकथा:

एकदा एका श्रीमंत माणसाच्या मुलाला त्याच्या जीवनात कशाचीच कमतरता नव्हती. त्याच्या सर्व इच्छा त्यांचे श्रीमंत वडील पूर्ण करीत असे. जीवनात तो नेहमी आनंदी असे. मुलाला दुःखापासून दूर रहायचे होते. दुःख त्याच्या जीवनात येऊ नये त्यासाठी वडिलांनी खूप प्रयत्न केले. परंतू वडिल आपल्या मुलाला दु:खापासून दूर करू शकले नाही. त्याने खूप कष्ट केले परंतू त्याच्या हाती निराशाच आली. वडिलांनी मुलाला सांगितले की, ज्याप्रमाणे आपण आपल्या सावलीपासून दूर जाऊ शकत नाही, त्याप्रमाणे आपण दुःखाला सुखापासून काढू शकत नाही. जर आनंद हवा असेल तर दुःख सुध्दा अनुभवले पाहिजे. हे ऐकल्यावर त्या मुलाला त्यांची चूक समजली आणि त्या दिवसापासून त्याने कधीही दुःखाचा तिरस्कार केला नाही.

तात्पर्य:  सुंदर जीवन हे सुख-दु:ख ह्यांनी भरलेले आहे.

मनन चिंतन:

आपण सुद्धा आपल्या दैनंदिन जीवनात दु:खाच्या सावलीपासून लांब जाण्याचा प्रयत्न करत असतो. सुख व दु:ख ह्या दोघांचा अर्थ आपल्याला येशू ख्रिस्ताच्या जीवनात पहावयास मिळतो. जर यश मिळवायचे असेल तर आपल्याला ख्रिस्ताच्या दु:खमय प्रसंगात उभे राहायला पाहिजे. एका कवीने सुंदर रितीने म्हटले आहे: “सर्वजण सुखात तुमच्या बरोबर असतील, पण दु:खात ते तुम्हाला ओळखणार सुद्धा नाहीत.” सांगण्याचा तात्पर्य म्हणजे, जेव्हा आपण आनंदात असतो तेव्हा आपले मित्र खूप असतात. पण जेव्हा दु:ख आपल्या सोबत असते तेव्हा आपले मित्र आपल्यापासून दुरावतात कारण त्यांना आपले दु:ख नको पण सुख पाहिजे. असे दृश्य आपल्याला येशू ख्रिस्ताच्या जीवनात पहावयास मिळते.  

जीवनात जर आनंद हवा असेल तर दु:खाला सुद्धा स्वीकारले पाहिजे कारण ज्याप्रमाणे रात्रीनंतर पहाट येते त्याचप्रमाणे दु:ख आणि आनंद एकत्र जोडलेले आहेत. दु:खाशिवाय जीवन नाही. हे आपण कधीच नाकारू शकत नाही. म्हणून दु:खाना सामोरे जाणे हेच ह्या दु:खाचे उत्तर किंवा मार्ग आहे. ज्याला ख्रिस्ताचा शिष्य व्हायचे आहे, त्याने स्वत:च्या इच्छा, मार्ग व हक्क यांचा त्याग करावा व ख्रिस्त ज्या मार्गाने गेला त्या मार्गाने जावे.

स्वत:चा वधस्तंभ घेणे म्हणजे, ख्रिस्ताला स्वत:चे समर्पण करणे, त्याच्याशी एकनिष्ठ राहून त्याचे प्रभुत्व स्वीकारणे व ख्रिस्तासाठी निंदा व छळ सोसणे असे होय. ख्रिस्ताला अनुसरणे म्हणजे आयुष्यात अमुलाग्र बदल घडवून आणणे होय. असे केले नाही तर कदाचित आपण स्वत:साठी जगलेले जीवन निरुपयोगी ठरेल.

पहिल्या वाचनात आपण यिर्मया संदेष्टा विषयी ऐकले आहे. यिर्मया त्याच्या जीवनात निराश झालेला होता. तो दु:खाला घाबरलेला होता. तो देवावर नाराज होता. असे असूनही त्याचा देवावरील दृढ विश्वासामुळे देव त्याचे दु:ख आणि अडी-अडचणी दूर करतो. तसेच, दुसऱ्या वाचनात सुद्धा अशाच प्रकारचा संदेश आपण ऐकला आहे. तो म्हणजे, संत पौल लोकांना मनाचे नवीकरण करण्यासाठी सांगतो. ते म्हणजे, देवावर विश्वास ठेवून आपल्या दु:खाना सामोरे जाण्यास सांगत आहे. शुभवर्तमानात सुद्धा येशू ख्रिस्त आपल्याला अशाच प्रकारचा उपदेश करीत आहे. येशू शिष्यांना स्वत:चा त्याग करून, आपला वधस्तंभ उचलून घेऊन मला अनुसरावे असे सांगत आहे.

आपला देव तारणारा आहे. जीवनात येणाऱ्या सर्व संकटांची त्याला माहिती आहे. म्हणून, आपण सर्व ख्रिस्ती भाविक येशूच्या सामर्थ्यावर अवलंबून राहण्याची फार गरज आहे. येशूला अनुसरणे म्हणजे स्वत:ला येशूच्या चरणी समर्पित करणे होय.

विश्वासू लोकांच्या प्रार्थना:

प्रतिसाद: प्रभू, आमचा वधस्तंभ उचलण्यास आम्हांला सहाय्य कर.  

१. आपले परमगुरु पोप फ्रान्सिस, महागुरू, धर्मगुरू व व्रतस्थ ह्यांनी देवाच्या शिकवणुकीद्वारे सर्व भाविकांना त्यांचा वधस्तंभ उचलण्यासाठी सहाय्य करावे व त्यांना अधिक देवाकडे आणावे म्हणून आपण प्रार्थना करूया.

२. ज्या लोकांचे जीवन संकटांनी व अडी-अडचणींनी ग्रासलेले आहे, ज्यांच्या जीवनात नेहमी आत्महत्येचा प्रश्न निर्माण होतो; अशा सर्व लोकांना देवाचा आशिर्वाद मिळावा, जेणेकरून परमेश्वराच्या प्रेरणेने त्यांचे जीवन सुखमय व आनंदी होईल, म्हणून आपण प्रार्थना करुया.  

३. आपल्या धर्मग्रामातील सर्व ख्रिस्ती लोकांवर ख्रिस्ताचा आशीर्वाद यावा व ते स्वत:ला नाकारून जगातील आनंदापासून वंचित राहून जगातील मोह मायेचा त्याग करून शुभवर्तमानाच्या मुल्याप्रमाणे जगावे. म्हणून आपण प्रार्थना करूया.

४. जे लोक देवावर श्रद्धा ठेवत नाही तसेच जे कोणी देवापासून दूर जात आहेत अशा सर्व लोकांची प्रभूवरील श्रद्धा बळकट व्हावी आणि त्यांनी देवाच्या सानिध्यात परत यावे म्हणून आपण प्रार्थना करूया.

५. अतिवृष्टीमुळे अनेक लोकांना हाल अपेष्टांना सामोरे जावे लागत आहे. लोकांची घरे-दारे उध्वस्त झालेली आहेत. ह्या बिकट परिस्थितीमध्ये अशा लोकांना उदार लोकांचे सहाय्य मिळावे व सरकारने त्यांना आर्थिक मदत करून त्यांना सुखरूप ठेवावे म्हणून आपण प्रभूकडे प्रार्थना करुया.  

६. सर्व युवक-युवतींनी जगातील केवळ आनंद, संपत्ती, मालमत्ता व प्रसिद्धीकडे न धावता शुभवर्तमानातील ख्रिस्ताने दिलेल्या मुल्यांप्रमाणे त्यांनी जीवन जगून, आपले भवितव्य उज्वल करावे, म्हणून आपण प्रार्थना करूया.

७.आता आपण आपल्या वैयक्तिक आणि सामाजिक हेतूसाठी प्रार्थना करूया.

 

Reflections for the homily of 21st Sunday in Ordinary Time (27-08-2017) by: Br Sadrick Dapki. 

सामान्य काळातील एकविसावा रविवार

दिनांक: २७-०८-२०१७

पहिले वाचन: यशया २२:१९-२३

दुसरे वाचन: रोमकरांस पत्र  ११: ३३-३६

शुभवर्तमान: मत्तय १६: १३-२०

“आपण ख्रिस्त, जीवंत देवाचे पुत्र आहात”

प्रस्तावना:

आज आपण सामान्य काळातील एकविसावा रविवार साजरा करीत आहोत. आजची उपासना ही येशू ख्रिस्ताची खरी ओळख करून देत आहे. येशू ख्रिस्ताने बारा प्रेषितांची निवड केली होती, परंतू येशूला पहावयाचे होते की, शिष्य आपल्याला कोण म्हणून ओळखत आहेत.

यशया संदेष्ट्याच्या पुस्तकातून घेतलेल्या पहिल्या वाचनात आपण ‘राजा हिल्कीया ह्याचा पुत्र एल्याकिम हा आपल्याला दिलेली राज्यसत्ता कशी चालवेल’ ह्याविषयी ऐकतो. दुस-या वाचनात संत पौल आपल्यासमोर देवाच्या प्राविण्याचे व वैभवाचे गीत सादर करतो.

आपण आपल्या जीवनात ख्रिस्ताला कोणत्या प्रकाचे स्थान देतो? आपण ख्रिस्ताला कोण म्हणून ओळखतो? अशा महत्वपूर्ण प्रश्नांवर मनन चिंतन करण्यास आजची पवित्र उपासना आपल्याला आमंत्रण देत आहे, ह्यासाठी आपल्याला शक्ती व सामर्थ्य मिळावे म्हणून परमेश्वर पित्याकडे ह्या मिस्साबलीदानात मागुया.  

सम्यक विवरण:

पहिले वाचन: यशया २२:१९-२३

     इझ्राएल हे देवाने तारणासाठी निवडलेले राष्ट्र होते; आणि ह्या राष्ट्रावर अनेक अशा राज्यांनी राज्य केले. ह्यातील काही राजे स्वदेशी तर काही राजे परदेशी होते. काही राजे चांगले तर काही वाईट.

     यशया संदेष्टा हा ‘शेबना’ नावाच्या वरिष्ठ कारभारी ह्या विषयी सांगत आहे. ‘शेबना’ हा ‘हिल्कीया’ राजाचा प्रमुख होता व इजिप्तची बाजू घेणाऱ्या पक्षातील एक नेता होता. यशया संदेष्टा हा देवाने सांगितल्याप्रमाणे राजा झडकाया ह्याचं पश्चाताप करावयास व देवावर विश्वास ठेवावयास सांगतो. असे केल्यास प्रभू देव त्याच्या राज्यास विजय प्राप्त करून देईल. परंतू शेबान, देवाच्या संदेशाकडे दुर्लक्ष करतो. म्हणून यशया सांगतो की शेबनाची अधोगती होईल आणि त्याच्या जागी चांगला व विश्वासू वरिष्ठ सल्लागार निवडला जाईल आणि ज्याचे नाव एल्याकीम असणार आणि तो येरुशलेमकरांचा व यहुद्यांच्या घराण्याचा पिता होईल.

दुसरे वाचन : रोमकरांस पत्र  ११: ३३-३६

संत पौलाने रोमकरांस पाठविलेल्या पत्रातून घेतलेल्या आजच्या दुसऱ्या वाचनात आपल्याला देवाच्या चांगुलपणाविषयी, दये विषयी व ममतेविषयी भास होतो. जरी देव आपल्याहून कितीही पटीने महान, श्रेष्ठ असला व त्याचे मन कितीही अदभूत असले तरी त्याच्या चांगुलपणाचा व दयेचा हात सदोदित आपल्यावर असतो असे संत पौल आपल्याला येथे पटवून देतो.

मानवाच्या तारणाचा इतिहास जर आपण पडताळून पाहिला तर आपल्याला दिसून येईल की; तारणासाठी निवडलेल्या लोकांनी देवाच्या आज्ञा मोडल्या, ते त्याच्या प्रेमाविरुध्द गेले. यहुदी लोकांनी तर देवाचा व ख्रिस्ताचा धिक्कार केला. तरी देखील देवाने मानवावर अखंड प्रिती केली व त्यांच्या तारणासाठी स्वतःच्या पुत्राला खंडणी  म्हणून पाठविले. ह्यास्तव; संत पौल देवाच्या अनंत उपकाराबद्द्ल, देणगीबद्द्ल व महान हृदयाबद्द्ल देवाची स्तुतिगीत गात म्हणतो, “देवाची बुद्धी, ज्ञान व संपती किती प्रचंड आहे. तो जे काही ठरवितो ते मनुष्यांच्या ठरावापेक्षा श्रेष्ठ व अचूक आहे. देवाने आपले मार्ग आम्हांला समजावून सांगितल्याशिवाय आपल्याला कधीच ते समजणार नाहीत.

शुभवर्तमान : मत्तय १६: १३-२०

आजच्या शुभवर्तमानात पेत्राने ख्रिस्त हा जीवंत देवाचा पुत्र आहे ह्या विषयी कबुली देतो. यहुदी लोकांनी ख्रिस्ताला संपूर्णरित्या ओळखले नव्हते. त्याच्या मते त्याचा तारणारा हा एक वैभवशाली व बलवान राजा असेल. त्यांना राजकीय व धार्मिक स्वतंत्र्य प्राप्त करून देईल व सर्व दृष्ट राजांच्या बंदिसातून सर्वांची सुटका करील.

     आपल्या चांगल्या कार्यामुळे ख्रिस्त प्रेमळ, दयाळू, ममताळू व चांगला आहे, तो थोर व अनेक संदेष्ट्यापैकी एक थोर संदेष्टा आहे असे मानले, परंतु तो सर्व मानवजातीत श्रेष्ठ व सर्वोच्य संदेष्टा व खुद्द देवाचा परमप्रिय पुत्र आहे असे यहुदी लोकांनी मानले नाही.

     येशू ख्रिस्ताने पेत्राला व सर्व शिष्यांना केलेला प्रश्न हा एक परीक्षेचा भाग होता. येशूचे शिष्य हे त्याच्या बरोबर किमान दोन वर्षे राहिले, शिकले व येशू ख्रिस्तास जाणून घेतले. आता येशू ख्रिस्तास पहावयाचे होते की हे मला किती खोल पर्यंत ओळखतात. हा प्रश्न त्यांच्या मदतीसाठी होता पण खाली पाडण्यासाठी नव्हे. म्हणून प्रभू त्यांना कार्य पद्धतीने म्हणजेच पायरीने प्रश्न विचारतो. येशू ख्रिस्ताने विचारले, ‘मनुष्याच्या पुत्राला लोक कोण म्हणून ओळखतात?’ त्यावर त्यांनी अनेक प्रकारची उत्तरे दिली. काहीजण योहान, काहीजण यिर्मया तर काही जण संदेष्ट्यातील कोणी एक असे म्हणून ओळखतात. येशू ख्रिस्ताला शिष्यांकडून माहिती करून घ्यायचे होते की ते त्यांस काय समजतात? म्हणून आपल्या शिष्यांना आपली खरी ओळख झाली आहे की नाही ह्यासाठी येशू दुसरा प्रश्न विचारतो, ‘तुम्ही मला कोण म्हणून ओळखतात?’ तेव्हा पवित्र आत्म्याच्या शक्तीने प्रेरित होऊन पेत्र म्हणतो, “तुम्ही ख्रिस्त जीवंत देवाचे पुत्र आहात”. ज्या पेत्राने पवित्र आत्म्याच्या सहाय्याने ख्रिस्त कोण आहे त्याची जाणीव करून दिली तोच पेत्र देऊळ मातेचा मुख्य खडक बनून ख्रिस्त सभेचा आधारस्तंभ बनला, ज्यावर ख्रिस्ताने आपली संपूर्ण ख्रिस्तसभा उभारली.

     पुढे शुभवर्तमानात नमूद केल्याप्रमाणे ख्रिस्ताने पेत्राला स्वर्गाच्या किल्ल्या बहाल केल्या. ह्याचा अर्थ असा होतो की “ख्रिस्ताने आपल्या राज्याची संपूर्ण जबाबदारी पेत्रावर सोपवली”. ख्रिस्ताला ठाऊक होते की, त्याला ह्या जगातून निघून आपल्या पित्याकडे परतायचे होते. ह्यास्तव; पेत्राला आपल्या राज्याचा उचित अधिकारी बनवून, जगात देवाचे कार्य पुढे चालवण्यासाठी व सुवार्तेची घोषणा जगभर पसरविण्यासाठी ख्रिस्ताने त्याला मानवी मध्यस्थिचा व मदतीचा उगमस्थान बनवले.

बोधकथा :

     कल्याण येथे  ताबोर आश्रमामध्ये दर आठवड्यात तीन दिवसाची शिबीर भरली जाते व शिबीरच्या शेवटच्या दिवशी ‘आरोग्यदानाची प्रार्थना’ होत असते. ह्या शिबिरामध्ये अनेक जाती-धर्माचे लोक येत असतात. कारण त्यांना येशू ख्रिस्ताचा स्पर्श झालेला असतो, त्यांना येशूची जाणीव झालेली असते.

     काही वर्षा अगोदर ह्या ताबोर आश्रमामध्ये शिबीर चालू होती. वेगवेगळ्या जाती-धर्माचे लोक उपस्थित होते. शिबिराच्या शेवटच्या दिवशी ‘आरोग्यदानाची प्रार्थना’ झाल्यानंतर ज्या लोकांनी मानसिक, शारिरीक व वैयक्तिक हिलिंग अनुभवली त्या लोकांनी साक्ष दिली. असे चालू असतांना प्रवक्त्याने म्हणजेच शिबीर घेणाऱ्या फादराने  लोकांसमोर एक प्रश्न मांडला. ख्रिस्ताच्या दैवी शक्तीने आपण हिलिंग अनुभवली आहे. परंतु हा ख्रिस्त कोण आहे? त्याचे आपल्या जीवनात काय स्थान आहे? हे कोण सांगू शकते का? ह्या प्रश्नाने हॉलमध्ये थोडावेळ शांततेचे वातावरण पसरले. सर्वजण थक्क झाले व काय उत्तर द्यावे ह्यावर विचार करू लागले. तेवढ्यात एक परधर्मीय बांधवाने ज्याने मानसिक हिलिंग अनुभवली होती त्याने उद्गारून म्हटले “प्रभू येशू हा खरा देवाचा पुत्र आहे”, जो मानवाच्या उद्धारासाठी व तारणासाठी धरतीवर आला व आपल्या पापांकरिता मरण पावला. तो माझा परमप्रिय देव आहे. ख्रिस्त हा आपल्या जीवनाचा उगम व अंत आहे ही ख्रिस्ताची ओळख परधर्मीय बांधवाने सर्वापुढे मांडली.

मनन चिंतन :

येशू ख्रिस्त हा देव आहे. आपला राजा आहे, तो आपले सर्वस्व आहे. तो देवाचा पुत्र आहे. “हा माझा परमप्रिय पुत्र आहे, ज्याच्यावर मी संतुष्ट आहे” (मत्तय:३-२७). येशू ख्रिस्ताने जेव्हा शिष्यांस प्रश्न केला की, ‘लोक मला काय म्हणून समजतात?’ तेव्हा सर्वाचा आवाज आला की तुम्ही बाप्तिस्मा करणारा योहान आहात, तुम्ही  यशया संदेष्टा आहात किंवा तुम्ही काही संदेष्ट्यापैकी कुणी एक आहात. असे म्हणत सर्वांनी गोंधळ घातला होता. परंतू, येशू ख्रिस्त म्हणतो, “आता तुम्ही मला कोण म्हणून समजता”? हे ऐकल्यावर शिष्यांमध्ये शांततेचे वातावरण पसरले. कारण दुसरा प्रश्न खूपच अवघड होता. काय उत्तर द्यावे हे कुणालाच समजत नव्हते सर्व ठिकाणी शांतता होती. ही शांतता बघून येशू ख्रिस्तास किती वाईट वाटले असेल की, जे शिष्य माझ्याबरोबर राहिले, शिकले त्यांनी माझं जीवन बघितलं तरी सुद्धा त्यांना मी कोण आहे हे माहित नाही. अशी परिस्थिती आपण सुद्धा अनुभवली असेल, जेव्हा आपल्याच व्यक्तीने ज्याच्यासाठी आपण सर्व काही केले आणि तीच व्यक्ती आपण त्याच्या जीवनात कोण आहोत हे ओळखले नसेल. येशू ख्रिस्ताला सुद्धा मनुष्याप्रमाणे अशा भावना निर्माण झाल्या असतील. तेव्हा काही वेळाने पेत्र समोर येतो व येशूला सांगतो, “आपण ख्रिस्त, जीवंत देवाचे पुत्र आहात”. तेव्हा येशू म्हणतो की,
“मांस आणि रक्ताने तू हे सांगत नाही तर पवित्र आत्म्याच्या सहाय्याने सांगतोस” असे म्हणून येशूने स्वर्गाची जबाबदारी त्याच्यावर सोपविली.

     हाच येशू ख्रिस्त आपणास तोच प्रश्न विचारतो जो दोन हजार वर्षापूर्वी आपल्या शिष्यांस केला होता. “तुम्ही कोण म्हणून मला ओळखतात?” म्हणजेच ‘तुमच्या जीवनात माझ्यासाठी काय स्थान आहे?’ खूप कठीण प्रश्न वाटतो. कारण आपण तसा विचारच केला नाही. आपण रोज मिस्सासाठी येतो. थोडा वेळ जास्त झाला की घडाळ्याकडे पाहतो, मिस्सामध्येच दुसऱ्या कार्यक्रमाची नियोजन करतो. कधी मिस्साकडे लक्ष नसते. प्रवचनामध्ये काय संदेश दिला ठाऊक नाही अशा ह्या वातावरणात प्रभू आपणास प्रश्न विचारतो की “तुमच्या जीवनात माझ्यासाठी काय स्थान आहे?”

     येशू ख्रिस्त आपणासाठी सर्वकाही आहे. प्रत्येकाने ह्या प्रश्नावर विचारविनिमय केला पाहिजे. तो आपल्या तारणासाठी स्वत:चा गौरव सोडून ह्या धरतीवर आला. आपल्याबरोबर वावरला. शेवटी जाता जाता आपणास पाप मुक्त केले. तो आपला प्रभू आहे म्हणून आपल्या जीवनात आपण त्याला प्रथम स्थान दिले पाहिजे. आपण आजपासूनच विचार करूया की आपण येशू ख्रिस्ताला कोण म्हणून ओळखतो?

विश्वासू लोकांच्या प्रार्थना:

प्रतिसाद: प्रभो, आमची प्रार्थना ऐक.

१. आपले परम गुरुस्वामी फ्रान्सिस व महागुरूस्वामी यांना त्यांच्या कामात प्रभूचा सतत आधार लाभावा व त्यांच्या नेतृत्वाखाली अखिल ख्रिस्तसभेची प्रगती होत राहावी म्हणून आपण प्रभूकडे प्रार्थना करूया.

२. संत पेत्राने जसे प्रभू ख्रिस्त हा खऱ्या जीवंत देवाचा पुत्र आहे, ह्याविषयी सर्व मानवजाती समोर साक्ष दिली त्याचप्रमाणे आपण देखील आपल्या कार्यातून व कृतीतून जगापुढे ख्रिस्ताचे अनुयायी आहोत व त्याचे आपल्या जीवनात काय स्थान आहे ह्याची ग्वाही द्यावी म्हणून आपण प्रभूकडे प्रार्थना करूया.                       

३. ख्रिस्ताचे अनुयायी जे मिशन कार्यात येशूची सुर्वाता काना कोपऱ्यात पसरवत आहेत  व ज्यांचा येशूच्या नावाने छळ होत आहे अशा मिशनरी लोकांना शक्ती व सामर्थ्य मिळावे व त्यांचे कार्य न डळमळता पुढे न्यावे म्हणून आपण प्रभूकडे प्रार्थना करुया.

४. आपल्या धर्मग्रामातील तरुण-तरुणी प्रभूच्या कार्यामध्ये हातभार लावण्यासाठी स्व:खुशीने पुढाकार घेऊन आपले धर्मग्राम सुरळीत चालविण्यासाठी त्यांना येशू ख्रिस्ताचा भरपूर आशीर्वाद मिळावा म्हणून आपण प्रार्थना करूया.

५. आता आपल्या वैयक्तिक, कौटुंबिक व सामाजिक हेतूसाठी आपण प्रभूकडे प्रार्थना करूया.